Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 8

Giải Luyện tập 1 trang 49 SGK Lịch sử và Địa lí 8

Bài 10. Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở các nước Âu - Mỹ (cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chỉ ra những đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa đế quốc. Theo em, đặc trưng nào là quan trọng nhất? Vì sao?

Gợi ý trả lời

a) Những đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa đế quốc

Vào cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, các nước tư bản Âu - Mỹ chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa với những đặc trưng cơ bản sau:

- Sự hình thành các tổ chức độc quyền: Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế và quá trình cạnh tranh, tích tụ, tập trung sản xuất, nhiều tổ chức độc quyền ra đời (dưới các hình thức như các-ten, xanh-đi-ca, tơ-rớt...) chi phối đời sống kinh tế của các nước.
- Sự kết hợp giữa tư bản ngân hàng với tư bản công nghiệp tạo nên tầng lớp tư bản tài chính, lũng đoạn cả kinh tế lẫn chính trị.
- Xuất khẩu tư bản (đầu tư vốn ra nước ngoài) trở nên phổ biến, bên cạnh việc xuất khẩu hàng hóa.
- Các nước đế quốc tăng cường xâm chiếm và phân chia thuộc địa, hoàn thành việc phân chia lãnh thổ thế giới giữa các cường quốc.

b) Đặc trưng quan trọng nhất và lí do

Theo em, đặc trưng quan trọng nhất là sự hình thành các tổ chức độc quyền.

Vì sao: Đây là đặc trưng cốt lõi, là nền tảng của chủ nghĩa đế quốc, bởi:
- Sự xuất hiện của các tổ chức độc quyền là dấu hiệu rõ nhất đánh dấu chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền (đế quốc chủ nghĩa).
- Chính các tổ chức độc quyền đã nắm quyền chi phối, lũng đoạn nền kinh tế và từ đó chi phối cả đời sống chính trị - xã hội của đất nước.
- Các đặc trưng còn lại (tư bản tài chính, xuất khẩu tư bản, tranh giành thuộc địa) đều nảy sinh và phát triển từ sức mạnh, nhu cầu lợi nhuận và tham vọng bành trướng của các tổ chức độc quyền này.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.