Giải Câu hỏi trang 52 SGK Lịch sử và Địa lí 8
Đề bài
NGỮ LIỆU: Công xã tách nhà thờ khỏi Nhà nước, quyết định không dạy giáo lí trong nhà trường.
Công xã giao cho công nhân tất cả những xí nghiệp của bọn chủ trốn khỏi Pa-ri. Công nhân cộng tác chặt chẽ với chính quyền, đặt kế hoạch sản xuất và lập nội quy trong xưởng. Công nhân kiểm soát chế độ tiền lương và cấm cúp phạt.
(Theo Phạm Gia Hải (Chủ biên), Lịch sử thế giới cận đại (1871 – 1918), NXB Giáo dục, 1992, tr. 13 – 15)
2. Khai thác tư liệu trên và thông tin trong mục, hãy cho biết những biểu hiện chứng tỏ Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới. Ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Công xã Pa-ri là gì?
Gợi ý trả lời
Yêu cầu: Dựa vào tư liệu và thông tin trong mục, nêu những biểu hiện chứng tỏ Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới và ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Công xã Pa-ri.
a) Những biểu hiện chứng tỏ Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới
Sau khi được thành lập (ngày 28/3/1871), Công xã Pa-ri đã thi hành nhiều chính sách tiến bộ, phục vụ quyền lợi của nhân dân lao động — điều mà các nhà nước trước đó (của giai cấp tư sản, phong kiến) không có. Đó là những biểu hiện của một nhà nước kiểu mới:
- Về tổ chức bộ máy nhà nước: Công xã ra sắc lệnh giải tán quân đội và bộ máy cảnh sát của chế độ cũ, thành lập lực lượng vũ trang và lực lượng an ninh của nhân dân. Cơ quan cao nhất của nhà nước là Hội đồng Công xã, do nhân dân lao động bầu ra theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu, chịu trách nhiệm trước nhân dân và có thể bị bãi miễn.
- Về chính trị — tư tưởng: Công xã tách nhà thờ ra khỏi Nhà nước, quyết định không dạy giáo lí trong nhà trường (theo tư liệu), nhà trường tách khỏi nhà thờ.
- Về kinh tế: Công xã giao cho công nhân quản lí những xí nghiệp của bọn chủ bỏ trốn khỏi Pa-ri; công nhân cùng chính quyền đặt kế hoạch sản xuất, lập nội quy trong xưởng, kiểm soát chế độ tiền lương, giảm bớt lao động ban đêm, cấm cúp phạt, đánh đập công nhân (theo tư liệu).
- Về xã hội — giáo dục: Công xã thực hiện chế độ giáo dục bắt buộc, miễn học phí; quan tâm đến đời sống của nhân dân lao động.
→ Như vậy, Công xã Pa-ri là nhà nước do nhân dân lao động làm chủ, phục vụ lợi ích của quần chúng nhân dân chứ không phải phục vụ giai cấp tư sản. Đó chính là một nhà nước kiểu mới.
b) Ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Công xã Pa-ri
- Công xã Pa-ri là hình ảnh của một chế độ mới, một xã hội mới, là sự cổ vũ nhân dân lao động toàn thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì một tương lai tốt đẹp hơn.
- Công xã Pa-ri đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, như: phải có một chính đảng cách mạng lãnh đạo, phải thực hiện liên minh công — nông, phải kiên quyết trấn áp kẻ thù, xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.