Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 8

Giải Câu hỏi trang 22 SGK Lịch sử và Địa lí 8

Bài 4. Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX   Gợi ý trả lời

Đề bài

1. Khai thác tư liệu (tr. 21) giúp em biết điều gì về chính sách cai trị của chính quyền thực dân ở một số nước Đông Nam Á?

2. Hãy trình bày những nét chính về tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của các nước Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây.

Gợi ý trả lời

1. Điều tư liệu (tr. 21) cho biết về chính sách cai trị của chính quyền thực dân ở một số nước Đông Nam Á:

Khai thác tư liệu cho thấy chính sách cai trị của chính quyền thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á là chính sách cai trị hà khắc, bóc lột nặng nề và kìm hãm sự phát triển:

- Thực dân phương Tây thiết lập nền thống trị, áp đặt bộ máy cai trị chặt chẽ lên các nước thuộc địa, xoá bỏ hoặc biến chính quyền phong kiến bản xứ thành tay sai, công cụ phục vụ cho chúng.
- Chúng ra sức vơ vét, bóc lột của cải, tài nguyên; đặt ra nhiều thứ thuế nặng nề; cưỡng bức lao động, bắt người dân phục dịch trong các đồn điền, hầm mỏ.
- Mục đích cai trị là biến các nước Đông Nam Á thành nơi cung cấp nguyên liệu và thị trường tiêu thụ hàng hoá, đồng thời kìm hãm, duy trì tình trạng lạc hậu để dễ bề thống trị lâu dài.

→ Tư liệu phản ánh bản chất tàn bạo, phản động của chủ nghĩa thực dân và nỗi thống khổ của nhân dân Đông Nam Á dưới ách đô hộ.

2. Những nét chính về tình hình các nước Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây:

*a) Về chính trị:*
- Hầu hết các nước Đông Nam Á đều trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của thực dân phương Tây, mất độc lập, chủ quyền.
- Chính quyền và tầng lớp phong kiến bản xứ bị biến thành tay sai, công cụ để thực dân thực hiện chính sách cai trị và bóc lột.
- Thực dân thi hành chính sách "chia để trị", chia rẽ khối đoàn kết dân tộc nhằm duy trì ách thống trị.

*b) Về kinh tế:*
- Các nước Đông Nam Á bị biến thành nơi cung cấp nguyên liệu và thị trường tiêu thụ hàng hoá cho chính quốc.
- Thực dân đẩy mạnh vơ vét, bóc lột tài nguyên, mở mang đồn điền, hầm mỏ, bắt nhân dân lao động cực nhọc.
- Nền kinh tế phát triển què quặt, mất cân đối, lệ thuộc vào chính quốc; đời sống nhân dân nghèo khổ, bần cùng.

*c) Về văn hoá:*
- Thực dân du nhập văn hoá phương Tây, thực hiện chính sách nô dịch về văn hoá, giáo dục nhằm phục vụ cho công cuộc cai trị.
- Chúng tìm cách kìm hãm, duy trì sự lạc hậu nhằm làm cho nhân dân dễ phục tùng (chính sách "ngu dân").

*d) Về xã hội:*
- Xã hội có sự phân hoá sâu sắc: bên cạnh các giai cấp cũ (địa chủ phong kiến, nông dân) xuất hiện các lực lượng, giai cấp mới như công nhân, tư sản, tiểu tư sản.
- Mâu thuẫn dân tộc giữa nhân dân Đông Nam Á với thực dân phương Tây ngày càng gay gắt, bên cạnh mâu thuẫn giai cấp vốn có.
- Chính những mâu thuẫn đó đã thúc đẩy các cuộc đấu tranh, phong trào chống thực dân, giải phóng dân tộc bùng nổ và phát triển.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.