Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 8

Giải Vận dụng trang 22 SGK Lịch sử và Địa lí 8

Bài 4. Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX   Gợi ý trả lời

Đề bài

Có ý kiến cho rằng: Các nước tư bản phương Tây đến Đông Nam Á là để giúp đỡ những nước này thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu. Em đồng ý với ý kiến đó không? Hãy sưu tầm một số tư liệu từ sách, báo và internet để chứng minh cho ý kiến của em.

Gợi ý trả lời

a) Nêu quan điểm

Em KHÔNG đồng ý với ý kiến cho rằng các nước tư bản phương Tây đến Đông Nam Á là để giúp các nước này thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu.

Thực chất, các nước tư bản phương Tây đến Đông Nam Á là để xâm lược, biến các nước này thành thuộc địa, vơ vét tài nguyên, bóc lột nhân dân và mở rộng thị trường, chứ không phải để "giúp đỡ". Chính sách cai trị của chúng đã kìm hãm sự phát triển và đẩy các dân tộc Đông Nam Á vào cảnh khổ cực hơn.

b) Chứng minh bằng tư liệu, dẫn chứng

- Về chính trị: Thực dân phương Tây thi hành chính sách cai trị hà khắc, chia để trị, xóa bỏ nền độc lập của các quốc gia. Đến giữa thế kỉ XIX, phần lớn Đông Nam Á đã trở thành thuộc địa: In-đô-nê-xi-a của Hà Lan; Phi-líp-pin của Tây Ban Nha (sau là Mỹ); Mã Lai, Miến Điện của Anh; ba nước Đông Dương (Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia) của Pháp.

- Về kinh tế: Chúng cướp đoạt ruộng đất lập đồn điền, vơ vét khoáng sản và nông sản (cao su, thiếc, lúa gạo, hồ tiêu...) đem về chính quốc. Đông Nam Á trở thành nơi cung cấp nguyên liệu và thị trường tiêu thụ hàng hóa, nền kinh tế bị lệ thuộc, què quặt, không được phát triển công nghiệp.

- Về xã hội: Nhân dân bị bần cùng hóa, phải chịu sưu cao thuế nặng, lao dịch nặng nề; đời sống cực khổ hơn trước. Nạn đói, bệnh tật diễn ra phổ biến.

- Dẫn chứng (sưu tầm): Ở Việt Nam, thực dân Pháp đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lí (thuế thân, thuế muối, thuế rượu...), duy trì nền nông nghiệp lạc hậu và chính sách ngu dân; nạn đói năm 1945 do chính sách vơ vét của Pháp – Nhật đã làm khoảng 2 triệu đồng bào ta chết đói. Điều đó cho thấy thực dân phương Tây không hề "giúp đỡ" mà chỉ bóc lột.

c) Kết luận

Sự thống trị của các nước tư bản phương Tây không giúp Đông Nam Á thoát nghèo nàn, lạc hậu mà trái lại càng làm cho các dân tộc ở đây thêm nghèo khổ, mất độc lập. Đó là nguyên nhân làm bùng nổ các cuộc đấu tranh chống thực dân để giành lại độc lập dân tộc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.