Giải Câu hỏi trang 27 SGK Lịch sử và Địa lí 8
Đề bài
1. Khai thác tư liệu 2 và thông tin trong mục, hãy giải thích nguyên nhân dẫn đến cuộc xung đột Trịnh – Nguyễn.
Gợi ý trả lời
Nguyên nhân dẫn đến cuộc xung đột Trịnh – Nguyễn
a) Mâu thuẫn quyền lực trong nội bộ tập đoàn Lê – Trịnh
- Sau khi chiến tranh Nam – Bắc triều kết thúc, Nam triều do họ Trịnh nắm quyền. Năm 1545, Nguyễn Kim mất, con rể là Trịnh Kiểm lên thay, nắm toàn bộ binh quyền. Để thâu tóm quyền lực, Trịnh Kiểm tìm cách loại trừ dần thế lực và ảnh hưởng của họ Nguyễn.
b) Họ Nguyễn tìm cách xây dựng thế lực riêng ở phương Nam
- Lo sợ bị họ Trịnh sát hại (người con cả của Nguyễn Kim là Nguyễn Uông đã bị hại), Nguyễn Hoàng (con thứ của Nguyễn Kim) đã xin vào trấn thủ vùng Thuận Hóa (năm 1558), sau đó kiêm trấn thủ cả Quảng Nam.
- Khai thác tư liệu 2: lời Nguyễn Hoàng dặn con cháu rằng đất Thuận – Quảng "phía bắc có núi Hoành Sơn, sông Gianh hiểm trở, phía nam có núi Hải Vân… là nơi có thể dựng nghiệp muôn đời" cho thấy họ Nguyễn có ý xây dựng Thuận – Quảng thành căn cứ, cơ nghiệp lâu dài để cát cứ, chống lại họ Trịnh, dần dần trở nên độc lập với chính quyền Lê – Trịnh ở Đàng Ngoài.
c) Hệ quả trực tiếp dẫn tới xung đột
- Hình thành hai thế lực đối lập: họ Trịnh nắm quyền ở Đàng Ngoài (nhân danh vua Lê), họ Nguyễn cát cứ ở Đàng Trong. Cả hai đều muốn giành và giữ quyền lực, không bên nào chịu thần phục bên kia.
- Từ năm 1627 đến năm 1672, hai bên đã đánh nhau 7 lần, bất phân thắng bại, cuối cùng lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm ranh giới, chia đất nước thành Đàng Ngoài và Đàng Trong.
→ Kết luận: Nguyên nhân sâu xa là mâu thuẫn, tranh giành quyền lực giữa hai dòng họ Trịnh và Nguyễn; nguyên nhân trực tiếp là việc Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận – Quảng rồi xây dựng thế lực riêng nhằm cát cứ, chống lại họ Trịnh.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.