Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 9

Giải Câu hỏi trang 80 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Bài 16. Việt Nam kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, thống nhất đất nước giai đoạn 1954 – 1965   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hình ảnh cây cầu Hiền Lương (trong di tích Đôi bờ Hiền Lương, tỉnh Quảng Trị) gợi cho em nhớ đến hoàn cảnh nào của nước ta sau năm 1954? Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về những thành tựu của miền Bắc và những thắng lợi về quân sự của nhân dân miền Nam trong giai đoạn 1954 – 1965.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 80 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 16.1. Cầu Hiền Lương từ phía bờ Bắc sau ngày hoà bình lập lại năm 1954 (ảnh chụp cây cầu bắc qua sông, phía trước là làng mạc, cây cối).

Gợi ý trả lời

a) Hoàn cảnh của nước ta sau năm 1954 mà hình ảnh cầu Hiền Lương gợi nhớ:

Cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải (vĩ tuyến 17, tỉnh Quảng Trị) gợi nhớ đến hoàn cảnh đất nước bị chia cắt làm hai miền sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954.

- Theo Hiệp định Giơ-ne-vơ (1954), vĩ tuyến 17 (sông Bến Hải) được chọn làm giới tuyến quân sự tạm thời, hai bên tập kết quân đội để chờ tổng tuyển cử thống nhất đất nước (dự kiến tháng 7-1956).
- Tuy nhiên, Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã phá hoại Hiệp định, không tổ chức tổng tuyển cử, âm mưu chia cắt lâu dài, biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của Mỹ.
- Vì vậy, nước ta tạm thời bị chia cắt làm hai miền với hai chế độ chính trị - xã hội khác nhau: miền Bắc được giải phóng, bước vào xây dựng chủ nghĩa xã hội; miền Nam tiếp tục cuộc đấu tranh chống Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Cầu Hiền Lương trở thành biểu tượng cho nỗi đau chia cắt và khát vọng thống nhất của dân tộc.

b) Thành tựu của miền Bắc (1954 – 1965):

- Hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế, cải tạo xã hội chủ nghĩa (1954 – 1960): thực hiện khẩu hiệu "người cày có ruộng", xoá bỏ chế độ chiếm hữu ruộng đất của địa chủ, khôi phục và phát triển kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh.
- Thực hiện kế hoạch Nhà nước 5 năm (1961 – 1965): miền Bắc đạt nhiều thành tựu trong công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải, giáo dục, y tế; bước đầu xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội.
- Miền Bắc trở thành hậu phương lớn, chi viện sức người, sức của cho cách mạng miền Nam, giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển của cách mạng cả nước.

c) Thắng lợi về quân sự của nhân dân miền Nam (1954 – 1965):

- Phong trào "Đồng khởi" (1959 – 1960): nổ ra mạnh mẽ, tiêu biểu ở Bến Tre, giáng đòn nặng nề vào chính sách thực dân mới của Mỹ, chuyển cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công. Thắng lợi này đưa đến sự ra đời của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (20-12-1960).
- Chiến thắng Ấp Bắc (Mỹ Tho, 2-1-1963): đánh bại chiến thuật "trực thăng vận", "thiết xa vận" của địch, chứng tỏ quân dân miền Nam có khả năng đánh bại chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ.
- Chiến thắng Bình Giã (Bà Rịa, cuối 1964 – đầu 1965) cùng các chiến thắng An Lão, Ba Gia, Đồng Xoài,… đã làm phá sản về cơ bản chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ ở miền Nam.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.