Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu 4 trang 106 SGK Ngữ văn 10

Con đường không chọn (Rô-bớt Phờ-rót)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nếu như nhân vật trữ tình không thể chọn cả hai lối rẽ cùng lúc thì anh ta có thể không lựa chọn bất cứ lối rẽ nào được chăng? Vì sao?
(văn bản: Con đường không chọn - Rô-bớt Phờ-rót (Robert Frost))

Gợi ý trả lời

a) Trả lời trực tiếp

Không. Nếu không thể cùng lúc đi cả hai lối rẽ, nhân vật trữ tình cũng không thể không lựa chọn bất cứ lối rẽ nào. Anh ta buộc phải chọn lấy một con đường để tiếp tục đi.

b) Lí giải (Vì sao?)

- *Xét trong tình huống của bài thơ:* Nhân vật trữ tình đang đứng ở ngã rẽ "trong rừng thu", trước mặt là hai lối đi. Người bộ hành không thể dừng lại mãi ở điểm giao nhau — muốn tiếp tục cuộc hành trình thì nhất thiết phải đặt chân vào một trong hai con đường. Việc đứng yên không đi đâu cả không giúp anh ta đi tiếp, nên đó không phải là một lựa chọn khả thi.

- *Xét ở tầng nghĩa biểu tượng:* Hai lối rẽ là hình ảnh ẩn dụ cho những ngã rẽ, những lựa chọn trong cuộc đời mỗi con người. Cuộc sống luôn đặt con người trước những tình huống phải quyết định; thời gian và dòng đời cứ trôi, buộc ta phải chọn và bước tiếp. Từ chối mọi lựa chọn, đứng im một chỗ, thực chất là chối bỏ việc sống, việc dấn thân — điều đó đi ngược lại quy luật của đời sống.

- *Một cách hiểu sâu hơn:* Ngay cả hành động "không lựa chọn" cũng đã là một sự lựa chọn (lựa chọn buông xuôi, đứng yên), và sự lựa chọn ấy không đưa con người đi tới đâu. Vì thế, con người không thể trốn tránh trách nhiệm phải quyết định cho con đường đời của mình.

c) Ý nghĩa rút ra

Qua đó, bài thơ gửi gắm thông điệp: đã là con người sống giữa cuộc đời thì phải đối diện và đưa ra lựa chọn, dám chịu trách nhiệm với quyết định của mình, bởi mỗi lựa chọn sẽ "làm nên tất cả sự khác biệt" cho cuộc đời ta.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.