Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu 3 trang 115 SGK Ngữ văn 10

Viết bài luận về bản thân   Gợi ý trả lời

Đề bài

Những lời kể về các trải nghiệm cá nhân của tác giả đóng vai trò gì trong bài viết?
(văn bản: Diễn văn của Sti-vơ Gióp (Steve Jobs) trong lễ tốt nghiệp của Đại học Sten-phớt (Stanford), Ngọc Minh dịch)

Gợi ý trả lời

Câu 3 (trang 116): Những lời kể về các trải nghiệm cá nhân của tác giả đóng vai trò gì trong bài viết?

Trong bài diễn văn, Steve Jobs không thuyết giảng bằng những lời khuyên trừu tượng mà chọn cách kể lại ba câu chuyện có thật từ chính cuộc đời mình: chuyện bỏ học đại học và tình cờ học lớp viết chữ đẹp, chuyện bị sa thải khỏi chính công ty Apple do mình sáng lập, và chuyện đối mặt với căn bệnh ung thư, với cái chết. Những lời kể về các trải nghiệm cá nhân ấy đóng những vai trò sau:

- a) Là bằng chứng (lí lẽ, dẫn chứng) để làm sáng tỏ và tăng sức thuyết phục cho các luận điểm, thông điệp. Mỗi câu chuyện đời là một minh chứng sống động cho một bài học: từ chuyện viết chữ đẹp → "không thể nối các dấu mốc cuộc đời khi nhìn về phía trước, chỉ có thể nối chúng khi nhìn lại"; từ chuyện bị sa thải → thất bại, mất mát có thể là khởi đầu cho những điều tốt đẹp, hãy làm công việc mình thực sự yêu thích; từ chuyện bệnh tật → hãy sống trọn vẹn từng ngày vì thời gian có hạn. Nhờ trải nghiệm thật của người trong cuộc, các thông điệp trở nên đáng tin, có cơ sở, không sáo rỗng, giáo điều.

- b) Là yếu tố tạo nên mạch triển khai và sự hấp dẫn, lôi cuốn cho bài viết. Ba câu chuyện cá nhân chính là ba luận điểm, làm thành bố cục của bài diễn văn; chúng dẫn dắt người nghe đi từ câu chuyện cụ thể đến bài học khái quát một cách tự nhiên. Chất tự sự, lối kể chân thành khiến bài viết sinh động, gần gũi, giàu cảm xúc và dễ đi vào lòng người hơn so với cách lập luận khô khan.

- c) Thể hiện cái "tôi" chân thành, từng trải của người viết và tạo sự đồng cảm, kết nối với người nghe. Khi tác giả dám kể cả những thất bại, vấp ngã, sợ hãi của bản thân, ông cho thấy một con người thật với những trải nghiệm thấm thía; điều đó khơi gợi niềm tin và sự đồng cảm nơi các tân cử nhân, khiến lời khuyên "Hãy luôn khát khao. Hãy cứ dại khờ" có sức lay động và truyền cảm hứng mạnh mẽ.

→ Tóm lại, những lời kể về trải nghiệm cá nhân vừa là dẫn chứng cho lí lẽ, vừa là phương thức triển khai tạo nên tính hấp dẫn, vừa là cách để tác giả bộc lộ bản thân và tạo sự đồng cảm, nhờ đó bài viết vừa chân thực, giàu sức thuyết phục, vừa truyền cảm hứng cho người đọc, người nghe.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.