Giải Câu hỏi trang 137 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
NGỮ LIỆU: Có một trò diễn mà sàn diễn là mặt nước còn diễn viên lại xuất thân từ những miếng gỗ. Có một trò diễn mà con người chỉ thầm lặng đứng ở hậu trường trong khi những hình nhân vô tri lại toả sáng dưới ánh đèn sân khấu. Trò diễn đó chính là múa rối nước, một loại hình nghệ thuật biểu diễn mang đậm hơi thở của nền văn minh lúa nước đồng bằng Bắc Bộ Việt Nam.
Đoạn chữ in đậm này là sa-pô của văn bản. Hãy nhớ lại các chức năng thông thường của một sa-pô.
Gợi ý trả lời
Nhắc lại khái niệm: Sa-pô (chapeau) là đoạn văn ngắn nằm ngay dưới nhan đề, trước phần nội dung chính của văn bản (thường được in đậm hoặc in nghiêng để tách khỏi phần thân bài).
Các chức năng thông thường của một sa-pô:
a) Nêu/hé mở chủ đề, thông tin cốt lõi của văn bản: Sa-pô giới thiệu ngắn gọn đối tượng, vấn đề mà văn bản sẽ bàn tới. Ở ngữ liệu này, sa-pô cho người đọc biết văn bản viết về *múa rối nước* — loại hình nghệ thuật của nền văn minh lúa nước đồng bằng Bắc Bộ.
b) Thu hút, khơi gợi sự chú ý, hứng thú của người đọc: Sa-pô được viết bằng lối diễn đạt gợi hình, gây tò mò để lôi cuốn người đọc tiếp tục theo dõi. Ở đây, cách nói ẩn ý ("sàn diễn là mặt nước", "diễn viên xuất thân từ những miếng gỗ", con người "thầm lặng đứng ở hậu trường" còn "hình nhân vô tri lại toả sáng") tạo ấn tượng, kích thích trí tò mò trước khi hé lộ đó chính là múa rối nước.
c) Định hướng cách đọc, cách tiếp nhận văn bản: Sa-pô gợi ra thái độ, góc nhìn trân trọng, tự hào đối với một nét đẹp văn hoá truyền thống, giúp người đọc chuẩn bị tâm thế tiếp nhận nội dung chính.
d) Kết nối nhan đề với phần nội dung chính (vai trò chuyển tiếp): Sa-pô làm cầu nối, tạo sự liền mạch giữa tiêu đề và thân bài của văn bản.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.