Giải Câu hỏi trang 138 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
NGỮ LIỆU: Rối nước khác rối cạn (rối cạn gồm rối tay, rối que, rối dây) là người điều khiển sử dụng hệ thống sào kết hợp với dây để điều khiển con rối. Hệ thống sào, dây giúp người đứng sau bức mành (còn gọi là buồng trò) có thể điều khiển những con rối cử động theo ý muốn. Lối điều khiển đòi hỏi kĩ năng thuần thục, làm sao để các cử động của rối nhịp nhàng và phù hợp với lời thoại, âm nhạc, từ đó lột tả được thần thái nhân vật. Phần thân trên của rối nổi lên mặt nước còn phần chân chìm dưới nước được gắn đế để giữ thăng bằng và lắp bộ điều khiển. Những con rối được đẽo gọt từ gỗ sung (thứ gỗ nhẹ và nổi được trên nước), được tạo hình ngộ nghĩnh với màu sắc rực rỡ, tươi vui và dân dã. Ngoài ra, âm thanh và ánh sáng cũng là yếu tố góp phần quan trọng vào sự thành công của một tiết mục rối nước. Rối nước cần tiếng đàn, tiếng hát, tiếng trống mõ, tiếng kèn sáo và cả những tiếng pháo phụ trợ để thật tròn vai.
Trong trò rối nước, con rối đã được chế tác và điều khiển như thế nào?
Gợi ý trả lời
Câu hỏi: Trong trò rối nước, con rối đã được chế tác và điều khiển như thế nào?
Dựa vào văn bản, có thể trả lời theo hai ý:
a) Con rối được chế tác:
- Được đẽo gọt từ gỗ sung — thứ gỗ nhẹ và nổi được trên mặt nước, nên rất phù hợp để biểu diễn trên nước.
- Được tạo hình ngộ nghĩnh, với màu sắc rực rỡ, tươi vui và dân dã.
- Về cấu tạo: phần thân trên nổi lên mặt nước, còn phần chân chìm dưới nước được gắn đế để giữ thăng bằng và lắp bộ điều khiển.
b) Con rối được điều khiển:
- Người điều khiển đứng sau bức mành (buồng trò), sử dụng hệ thống sào kết hợp với dây để làm con rối cử động theo ý muốn.
- Lối điều khiển này đòi hỏi kĩ năng thuần thục, sao cho các cử động của rối nhịp nhàng và phù hợp với lời thoại, âm nhạc, từ đó lột tả được thần thái nhân vật.
→ Như vậy, nhờ cách chế tác khéo léo (chọn gỗ sung nhẹ, tạo hình sinh động, gắn đế giữ thăng bằng) kết hợp với kĩ thuật điều khiển bằng sào và dây điêu luyện, con rối nước trở nên sống động, có hồn trên sân khấu mặt nước.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.