Giải Câu 7 trang 14 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Trong những điều làm nên vẻ đẹp “một đi không trở lại” của thần thoại, có niềm tin thiêng liêng về một thế giới mà ở đó vạn vật đều có linh hồn. Theo bạn, niềm tin ấy có còn sức hấp dẫn với con người hiện đại không? Vì sao?
(văn bản: Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới (gồm Thần Trụ Trời, thần Sét, thần Gió) - thần thoại Việt Nam)
Gợi ý trả lời
Nêu rõ quan điểm: Theo tôi, niềm tin cho rằng "vạn vật đều có linh hồn" vẫn còn sức hấp dẫn nhất định đối với con người hiện đại, dù nó không còn được tin như một chân lí khoa học. Có thể lí giải điều đó qua những ý sau:
a) Niềm tin ấy ra đời trong buổi bình minh của nhân loại.
Khi khoa học chưa phát triển, người nguyên thủy chưa thể giải thích được các hiện tượng tự nhiên (sấm, sét, gió, mưa…) nên đã hình dung mỗi sự vật, hiện tượng đều do một vị thần cai quản và đều mang "linh hồn". Chính niềm tin "vạn vật hữu linh" ấy làm nên vẻ đẹp "một đi không trở lại" của thần thoại: hồn nhiên, ngây thơ, bay bổng mà ngày nay ta không thể có lại được.
b) Với con người hiện đại, niềm tin ấy không còn giữ nguyên ý nghĩa ban đầu.
Khoa học đã chứng minh sấm, sét, gió… là những hiện tượng tự nhiên có quy luật, không phải do thần linh tạo ra. Vì vậy, con người hiện đại không còn tin theo nghĩa đen rằng mỗi sự vật đều có một linh hồn hay một vị thần trú ngụ. Ở phương diện nhận thức khoa học, niềm tin ấy đã lùi vào quá khứ.
c) Nhưng xét ở phương diện tâm hồn, văn hóa, niềm tin ấy vẫn còn sức hấp dẫn.
- Nó nuôi dưỡng trí tưởng tượng, khơi gợi cảm xúc thẩm mĩ: nhờ hình dung vạn vật có linh hồn, con người thêm yêu, thêm gắn bó và biết rung động trước thiên nhiên.
- Nó gợi nhắc con người sống hài hòa, trân trọng và biết ơn tự nhiên — điều rất cần trong thời đại môi trường đang bị tàn phá.
- Nó vẫn hiện diện trong đời sống tinh thần, trong tín ngưỡng, phong tục, trong thơ ca nghệ thuật (cách nhân hóa cây cỏ, trăng sao, sông núi…).
Kết luận: Như vậy, niềm tin "vạn vật đều có linh hồn" không còn sức hấp dẫn với tư cách một cách lí giải thế giới, nhưng vẫn còn sức hấp dẫn với tư cách một vẻ đẹp văn hóa — thẩm mĩ, nhắc con người hiện đại biết yêu thương, trân trọng và sống hài hòa cùng thiên nhiên.
*(Đây là câu hỏi mở, học sinh có thể bày tỏ ý kiến riêng, miễn là lí giải hợp lí, thuyết phục.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.