Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu hỏi trang 19 SGK Ngữ văn 10

Chuyện chức Phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Ai là người đưa ra lời bình? Nội dung chính của lời bình là gì?
(văn bản: Chuyện chức Phán sự đền Tản Viên - Nguyễn Dữ (Bản dịch của Trúc Khê Ngô Văn Triện))

Gợi ý trả lời

a) Ai là người đưa ra lời bình?

Người đưa ra lời bình chính là tác giả Nguyễn Dữ. Theo đúng thể loại truyện truyền kì, ở cuối tác phẩm (sau khi kết thúc câu chuyện Ngô Tử Văn nhận chức Phán sự đền Tản Viên), tác giả nêu một đoạn bình luận trực tiếp, mở đầu bằng lời cảm thán: *"Than ôi! Người ta thường nói 'Cứng quá thì gãy'..."*. Đây là lời bình của người kể chuyện / tác giả, bày tỏ thái độ và gửi gắm bài học qua nhân vật.

b) Nội dung chính của lời bình là gì?

Lời bình tập trung vào mấy ý chính:

- Khẳng định và ca ngợi khí phách cứng cỏi, cương trực của kẻ sĩ: Tác giả bác lại quan niệm "Cứng quá thì gãy" bằng cách nêu gương Ngô Tử Văn — một người "cứng cỏi" nhưng không hề bị "gãy", trái lại còn được đền đáp xứng đáng (được nhận chức Phán sự).

- Đề cao sự dũng cảm dám đấu tranh chống lại cái ác, cái xấu, bảo vệ chính nghĩa: Chính nhờ gan dạ, kiên quyết trừ hại cho dân mà Tử Văn chiến thắng gian tà và được ghi nhận.

- Rút ra bài học và lời khuyên: Kẻ sĩ phải biết cứng cỏi, giữ vững chính nghĩa, không nên "kiêng sợ sự cứng cỏi". Qua đó tác giả gửi gắm niềm tin vào công lí: chính nghĩa nhất định thắng gian tà, và cổ vũ con người sống ngay thẳng, dám hành động vì lẽ phải.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.