Giải Kết nối đọc – viết trang 10 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Sưu tầm một bài thơ chữ Hán hoặc chữ Nôm của Nguyễn Trãi và viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) giới thiệu bài thơ đó.
(văn bản: Tác gia Nguyễn Trãi)
Gợi ý trả lời
Gợi ý cách làm: Đề yêu cầu hai thao tác: (1) sưu tầm một bài thơ chữ Hán hoặc chữ Nôm của Nguyễn Trãi; (2) viết đoạn văn khoảng 150 chữ giới thiệu bài thơ (tên bài, xuất xứ, nội dung, nét đặc sắc nghệ thuật và giá trị).
Bài thơ sưu tầm: *Cảnh ngày hè* (Bảo kính cảnh giới, bài 43) — thơ chữ Nôm, rút từ tập *Quốc âm thi tập*.
> Rồi hóng mát thuở ngày trường,
> Hòe lục đùn đùn tán rợp giương.
> Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ,
> Hồng liên trì đã tiễn mùi hương.
> Lao xao chợ cá làng ngư phủ,
> Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.
> Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,
> Dân giàu đủ khắp đòi phương.
Đoạn văn giới thiệu (khoảng 150 chữ):
*Cảnh ngày hè* là bài số 43 trong chùm *Bảo kính cảnh giới* thuộc *Quốc âm thi tập* — tập thơ Nôm của Nguyễn Trãi, một trong những tập thơ tiếng Việt sớm nhất của dân tộc. Bài thơ mở ra bức tranh mùa hè rực rỡ, tràn đầy sức sống với màu lục của hòe, sắc đỏ của thạch lựu, hương sen hồng cùng âm thanh lao xao nơi chợ cá và tiếng ve dắng dỏi lúc chiều buông. Qua đó, nhà thơ bộc lộ tình yêu thiên nhiên tinh tế và một tâm hồn giao cảm mạnh mẽ với cuộc sống. Đặc biệt, hai câu kết thể hiện khát vọng lớn lao: mong có cây đàn vua Thuấn để cầu cho "dân giàu đủ khắp đòi phương" — tấm lòng yêu nước, thương dân luôn canh cánh. Về nghệ thuật, bài thơ sáng tạo ở thể thất ngôn xen lục ngôn, ngôn ngữ Nôm giản dị mà giàu sức gợi, kết hợp hài hòa giữa cảnh và tình.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.