Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài 4 trang 26 SGK Ngữ văn 10

Thực hành tiếng Việt: Sử dụng từ Hán Việt (tiếp theo)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm một số từ Hán Việt có yếu tố "nhân" được dùng với nghĩa như trong từ nhân nghĩa. Giải nghĩa các từ đó.

Gợi ý trả lời

Phân tích yêu cầu: Trong từ *nhân nghĩa*, yếu tố *nhân* mang nghĩa "lòng thương người, tình yêu thương, lòng tốt đối với con người" (khác với *nhân* nghĩa là "người" trong *nhân dân, nhân loại* hay *nhân* nghĩa là "nguyên do" trong *nguyên nhân*). Vì vậy cần tìm những từ Hán Việt mà yếu tố *nhân* cũng mang nét nghĩa "lòng thương người" ấy.

a) Nhân ái: lòng yêu thương con người; biết thương yêu, đùm bọc, đồng cảm với người khác.

b) Nhân từ: có lòng thương người, hiền lành và độ lượng, hay khoan dung tha thứ.

c) Nhân đức: có lòng thương người và ăn ở tốt, giàu đức độ trong đối xử với mọi người.

d) Nhân hậu: hiền hậu, giàu lòng thương người, đối xử với người khác bằng tấm lòng tốt và sự bao dung.

đ) Nhân đạo: tình thương yêu, sự đối xử tốt đẹp, trọng nhân phẩm giữa con người với con người (đạo lí thương người).

e) Nhân nghĩa: (chính từ trong đề) lòng thương người và cư xử theo lẽ phải, đạo lí.

Kiểm tra lại: Ở tất cả các từ trên, yếu tố *nhân* đều mang nghĩa "lòng thương người" đúng như trong *nhân nghĩa*; loại bỏ các từ như *nhân dân, nhân loại* (nhân = người), *nguyên nhân, nhân quả* (nhân = nguyên do) vì khác nghĩa.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.