Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài 2 trang 29 SGK Ngữ văn 10

Viết văn bản nghị luận về một vấn đề xã hội   Gợi ý trả lời

Đề bài

Vấn đề đã được người viết triển khai bằng những luận điểm nào?
(văn bản: Chương Thâu, báo Văn nghệ, số Tết 2002)

Gợi ý trả lời

Câu 2. Vấn đề đã được người viết triển khai bằng những luận điểm nào?

*Cách làm:* Đọc kĩ văn bản nghị luận tham khảo (bài của Chương Thâu, báo *Văn nghệ*, số Tết 2002) ở trang 30. Mỗi phần thân bài thường mở ra bằng một câu chủ đề — đó chính là *luận điểm*. Ta lần theo các câu chủ đề ấy để liệt kê hệ thống luận điểm mà người viết dùng để làm sáng tỏ vấn đề xã hội được bàn.

Vấn đề nghị luận được triển khai bằng một chuỗi luận điểm nối tiếp, mạch lạc theo trình tự *nêu – phân tích – bàn luận – kết luận*:

a) Luận điểm nêu và giới thiệu vấn đề: người viết giới thiệu, nêu ra thực chất của vấn đề xã hội cần bàn và khẳng định ý nghĩa, tầm quan trọng của nó (vì sao vấn đề đáng được quan tâm). Đây là luận điểm mở đầu, định hướng cho toàn bài.

b) Luận điểm làm rõ các khía cạnh, biểu hiện của vấn đề: người viết phân tích, chỉ ra những biểu hiện cụ thể, các mặt của vấn đề trong đời sống, kèm theo lí lẽ và dẫn chứng để người đọc hình dung rõ bản chất.

c) Luận điểm bàn luận, đánh giá (nguyên nhân – ý nghĩa / hậu quả): người viết lí giải nguyên nhân, đánh giá mặt đúng – sai, tích cực – tiêu cực, đồng thời có thể trao đổi, phản bác những ý kiến trái chiều để khẳng định quan điểm của mình.

d) Luận điểm rút ra bài học, nêu giải pháp hoặc lời kêu gọi: người viết khái quát lại, nêu thái độ cần có, bài học nhận thức và hành động, hướng người đọc đến cách ứng xử đúng đắn trước vấn đề.

*Nhận xét:* Các luận điểm được sắp xếp chặt chẽ, luận điểm trước làm tiền đề cho luận điểm sau; nhờ đó vấn đề xã hội được soi chiếu từ nhiều phía và giàu sức thuyết phục.

> *Lưu ý khi làm bài: hãy gạch chân câu chủ đề ở đầu mỗi đoạn thân bài trong văn bản SGK rồi chép nguyên văn/diễn đạt lại thành từng luận điểm, vì hệ thống luận điểm cụ thể phải bám sát đúng câu chữ của bài đọc trang 30.*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.