Giải Bài 7 trang 45 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Trong đoạn trích này, theo bạn, điều gì mới làm nên uy quyền của một con người?
(văn bản: Người cầm quyền khôi phục uy quyền (trích Những người khốn khổ) – Vích-to Huy-gô)
Gợi ý trả lời
a) Nhắc lại tình huống để xác định "uy quyền" trong đoạn trích
Đoạn trích xoay quanh cuộc đối đầu giữa hai nhân vật:
- Gia-ve – một thanh tra cảnh sát, đại diện cho quyền lực của cường quyền, pháp luật hà khắc. Uy quyền của hắn dựa trên chức vụ, còng tay, giọng quát tháo, thái độ man rợ.
- Giăng Van-giăng (ông thị trưởng Ma-đơ-len) – một con người mang trong mình tình thương và nhân cách cao cả.
Nhan đề "Người cầm quyền khôi phục uy quyền" thoạt nhìn gợi về Gia-ve, nhưng qua diễn biến, chính Giăng Van-giăng mới là người "khôi phục uy quyền" đích thực.
b) Phân tích: điều gì mới thật sự làm nên uy quyền của con người
Theo tôi, điều làm nên uy quyền chân chính của một con người không phải là quyền lực, chức tước hay sức mạnh bạo lực (như Gia-ve), mà chính là tình yêu thương, lòng nhân ái và sức mạnh của nhân cách cao thượng.
Những chi tiết trong đoạn trích chứng minh điều đó:
- Khi Phăng-tin chết, Giăng Van-giăng không còn là ông thị trưởng, đã mất hết địa vị và quyền lực trước Gia-ve. Vậy mà trước thái độ hống hách của Gia-ve, ông vẫn điềm tĩnh, nhẹ nhàng khép mắt cho Phăng-tin, sửa lại mái tóc, thì thầm với người đã khuất. Hành động ấy toát lên một "uy quyền" khiến ngay cả Gia-ve cũng run sợ, phải lùi bước, đứng lặng chứ không dám động đến ông ngay.
- Giọng điệu của Giăng Van-giăng khi nói với Gia-ve: *"Giờ thì tôi thuộc về anh"* – vừa cứng cỏi vừa đầy tự chủ, cho thấy ông làm chủ hoàn toàn tình thế bằng phẩm giá, chứ không bằng vũ lực.
- Nhà văn xây dựng tương phản: Gia-ve có đủ công cụ của quyền lực nhưng lại hiện lên như một con ác thú (ngôn ngữ, điệu bộ thú vật); còn Giăng Van-giăng tay không nhưng được bao bọc bởi ánh sáng của tình thương, được so sánh với những hình ảnh thiêng liêng, cao cả.
c) Khẳng định và liên hệ
Như vậy, bằng nghệ thuật đối lập và lí tưởng thẩm mĩ của chủ nghĩa lãng mạn, Huy-gô gửi gắm thông điệp: uy quyền thực sự của con người được làm nên bởi tình yêu thương con người, lòng vị tha và sức mạnh của một nhân cách cao đẹp. Đó là thứ quyền uy không cần đến bạo lực mà vẫn cảm hóa, khuất phục được cả cái ác, và có sức sống bền vững hơn mọi cường quyền.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.