Giải Câu hỏi trang 46 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Với cảnh vật xung quanh và với những người thân yêu, kỉ niệm nào mỗi khi nhớ lại, bạn thấy thật ấm áp, dễ chịu? Nếu được yêu cầu kể lại, bạn sẽ kể như thế nào?
(văn bản: Dưới bóng hoàng lan - Thạch Lam)
Gợi ý trả lời
Gợi ý trả lời (bài tham khảo theo yêu cầu SGK Ngữ văn 10 – Kết nối tri thức)
Đây là câu hỏi mở, khơi gợi trải nghiệm và cảm xúc cá nhân trước khi đọc văn bản *Dưới bóng hoàng lan*. Bạn hãy chọn một kỉ niệm có thật của mình, gắn với cảnh vật và người thân, rồi trình bày theo hai ý sau:
a) Kỉ niệm khiến bạn thấy ấm áp, dễ chịu mỗi khi nhớ lại
- Có thể chọn một kỉ niệm như: những buổi chiều hè về quê ngoại, ngồi dưới bóng cây trước sân cùng bà; được bà nấu cho món ăn quen thuộc; mùi hương của khu vườn, tiếng gió, tiếng chim; vòng tay và lời dặn dò của người thân.
- Điều làm kỉ niệm trở nên ấm áp không hẳn là sự kiện lớn lao, mà là *cảm giác được yêu thương, chở che* trong một không gian thân thuộc, bình yên. Cảnh vật (mái nhà, khu vườn, hàng cây, hương hoa) và con người (bà, mẹ, người thân) hòa quyện, tạo nên cảm giác được trở về, được là chính mình.
- Chính vì vậy, mỗi khi nhớ lại, lòng ta thấy dịu lại, ấm áp và dễ chịu – như nhân vật Thanh trong truyện khi trở về ngôi nhà có bà và cây hoàng lan.
b) Nếu được yêu cầu kể lại, bạn sẽ kể như thế nào?
- Chọn ngôi kể và giọng kể: nên dùng ngôi thứ nhất ("tôi"), giọng kể nhẹ nhàng, chậm rãi, giàu cảm xúc, thiên về hồi tưởng để gợi lại không khí ấm áp.
- Kết hợp kể với tả và bộc lộ cảm xúc: không chỉ thuật lại sự việc mà còn miêu tả cảnh vật (ánh sáng, màu sắc, âm thanh, mùi hương) và thể hiện cảm nhận, suy nghĩ của bản thân – giống cách Thạch Lam để cảnh và tình đan cài vào nhau.
- Chú trọng chi tiết gợi cảm giác: chọn những chi tiết nhỏ mà giàu sức gợi (mùi hương hoa, bàn tay người thân, một món ăn, một câu nói quen thuộc) để người nghe cũng cảm nhận được sự ấm áp.
- Trình tự kể: có thể kể theo dòng hồi tưởng, đi từ một ấn tượng, một hình ảnh khơi nguồn kí ức rồi mở rộng ra cả kỉ niệm, kết lại bằng cảm xúc, suy ngẫm của hiện tại.
> *Lưu ý:* Đây là câu hỏi "trước khi đọc", nhằm đánh thức trải nghiệm riêng của mỗi người, nên không có đáp án cố định. Bạn cần kể bằng chính kỉ niệm và cảm xúc chân thật của mình.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.