Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu 3 trang 58 SGK Ngữ văn 10

Một chuyện đùa nho nhỏ (Sê-khốp)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Căn cứ vào những gì được biểu hiện trong lời tả và kể của nhân vật “tôi” về lần trượt tuyết đầu tiên, hãy đoán định tình cảm thực sự của nhân vật với Na-đi-a.
(văn bản: Một chuyện đùa nho nhỏ - Sê-khốp (A. Chekhov), Phan Hồng Giang dịch)

Gợi ý trả lời

Phân tích căn cứ từ lời tả và lời kể của nhân vật "tôi" về lần trượt tuyết đầu tiên

a) Căn cứ vào cách "tôi" chủ động rủ Na-đi-a cùng trượt tuyết và cảm nhận nỗi sợ của nàng

Ngay ở lần trượt đầu tiên, chính nhân vật "tôi" là người đề nghị: "Na-đi-a, chúng ta trượt xuống đi!". Khi thấy Na-đi-a sợ hãi, mặt tái nhợt, run rẩy và "nín thở" trước con dốc "cao khủng khiếp", "tôi" vẫn nắm tay nàng cùng lao xuống. Chi tiết này cho thấy "tôi" muốn được ở bên, được cùng nàng chia sẻ một cảm giác mạnh — một biểu hiện kín đáo của sự quan tâm và mong muốn gần gũi.

b) Căn cứ vào lời nói thì thầm "Na-đi-a, anh yêu em!" được nói giữa lúc gió gào

Giữa khoảnh khắc chiếc xe lao nhanh, gió rít gào bên tai, "tôi" đã thốt lên khe khẽ: "Na-đi-a, anh yêu em!". Đây là chi tiết trung tâm. Việc câu nói ấy được nói ra một cách gần như vô thức, đúng vào lúc hiểm nguy và xúc cảm dâng cao, cho thấy đó rất có thể là tình cảm chân thật bật ra từ đáy lòng. Nhân vật khôn khéo giấu nó sau tiếng gió để có thể chối bỏ, nhưng chính việc anh ta *muốn nói ra* đã hé lộ rằng tình yêu ấy là có thật.

c) Căn cứ vào tâm trạng lưỡng lự, nửa muốn thổ lộ nửa muốn giấu

Lời tả và kể cho thấy một con người vừa khao khát bày tỏ, vừa e dè, rụt rè không dám công khai thừa nhận. "Tôi" mượn trò đùa và tiếng gió làm bình phong để vừa được nói lời yêu, vừa giữ cho mình một lối thoát an toàn. Sự giằng co ấy chính là dấu hiệu của một tình cảm thật nhưng thiếu dũng khí — anh ta yêu Na-đi-a nhưng không đủ can đảm chịu trách nhiệm với lời yêu của mình.

Đoán định tình cảm thực sự của nhân vật "tôi"

Từ những căn cứ trên, có thể đoán định: nhân vật "tôi" thực sự có tình cảm yêu mến, rung động chân thành với Na-đi-a. Câu "anh yêu em" không hoàn toàn chỉ là lời đùa; nó xuất phát từ cảm xúc thật. Tuy nhiên, đó là một tình yêu nhút nhát, thiếu nghiêm túc và không đủ bản lĩnh để công khai thừa nhận, nên anh ta che giấu nó sau một "chuyện đùa nho nhỏ". Chính sự mập mờ này vừa làm nên sức hấp dẫn, vừa gây ra bi kịch day dứt trong lòng Na-đi-a.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.