Giải Câu 7 trang 58 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Trong phần kết, khi kể về tình trạng cuộc sống của Na-đi-a và của mình nhiều năm sau, người kể chuyện có tâm trạng thế nào? Hãy nêu nhận xét về cảm hứng chủ đạo của truyện ngắn.
(văn bản: Một chuyện đùa nho nhỏ - Sê-khốp (A. Chekhov), Phan Hồng Giang dịch)
Gợi ý trả lời
a) Tâm trạng của người kể chuyện ở phần kết
Nhiều năm sau, người kể chuyện cho biết: Na-đi-a đã lấy chồng, có ba con, nhưng nàng vẫn không quên những lần cùng trượt tuyết và vẫn nhớ mãi câu nói "Na-đi-a, anh yêu em!" — với nàng đó là "kỉ niệm êm đềm, tha thiết, đẹp đẽ nhất" trong đời. Còn "tôi" thì "đến bây giờ, khi đã trưởng thành, tôi không còn hiểu vì sao tôi đã nói những lời ấy, vì sao tôi lại đùa như vậy nữa…".
- Người kể chuyện mang tâm trạng bâng khuâng, nuối tiếc, man mác buồn. Trò đùa thuở trẻ đã thành một phần kí ức không thể nào quên, nhưng anh không còn lí giải được động cơ của chính mình, cũng không dám/không thể biến lời đùa thành lời yêu thật.
- Đó là nỗi niềm tiếc nuối một điều đẹp đẽ đã qua mà không nắm giữ được — cái khoảnh khắc hạnh phúc mong manh tưởng như đã ở trong tầm tay rồi vuột mất. Giọng kể trầm lắng, pha chút ngậm ngùi, tự vấn.
- Sự đối lập giữa hai số phận (Na-đi-a sống hạnh phúc, xem đó là kỉ niệm đẹp nhất — còn "tôi" thì hoang mang, trống trải) làm đậm thêm dư vị buồn, tiếc.
b) Nhận xét về cảm hứng chủ đạo của truyện ngắn
- Cảm hứng chủ đạo của tác phẩm là cảm hứng trữ tình, hoài niệm nhuốm màu buồn man mác về tình yêu, tuổi trẻ và những khoảnh khắc hạnh phúc mong manh, dễ vuột mất của con người.
- Thông qua một "chuyện đùa nho nhỏ", Sê-khốp thể hiện niềm trân trọng những rung động trong trẻo, đẹp đẽ của tâm hồn, đồng thời gửi gắm nỗi tiếc nuối, day dứt trước sự mơ hồ, bỏ lỡ trong tình cảm con người — những gì tưởng nhỏ nhặt lại có thể in dấu suốt một đời.
- Cảm hứng ấy khiến truyện vừa nhẹ nhàng, dí dỏm ở bề mặt câu chuyện đùa, vừa sâu lắng, ưu tư ở bề sâu, tạo nên chất trữ tình đặc trưng cho truyện ngắn Sê-khốp.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.