Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 78 SGK Ngữ văn 10

Nghệ thuật truyền thống của người Việt (trích Văn minh Việt Nam)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Bạn đã biết gì về nghệ thuật truyền thống của người Việt? Hãy nêu cảm nhận về một phương diện nào đó trong gia sản tinh thần vô giá này mà bạn thấy hứng thú.
(văn bản: Nghệ thuật truyền thống của người Việt (trích Văn minh Việt Nam) – Nguyễn Văn Huyên)

Gợi ý trả lời

Đây là câu hỏi trước khi đọc, nhằm khơi gợi vốn hiểu biết và cảm xúc của bản thân về nghệ thuật truyền thống Việt Nam. Có thể trình bày theo hai ý sau:

a) Những hiểu biết về nghệ thuật truyền thống của người Việt

Nghệ thuật truyền thống của người Việt là một kho tàng phong phú, kết tinh từ hàng nghìn năm lịch sử và đời sống tinh thần của dân tộc. Em đã biết đến nhiều phương diện tiêu biểu:

- Kiến trúc và điêu khắc: đình, chùa, đền, miếu với mái cong, cột gỗ lim, các bức chạm khắc rồng, phượng, hoa lá tinh xảo (chùa Một Cột, chùa Keo, đình Bảng...).
- Tạo hình dân gian: tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống với màu sắc tươi tắn, đề tài gần gũi; gốm Bát Tràng, gốm Chu Đậu; nghệ thuật sơn mài, khảm trai.
- Nghệ thuật biểu diễn: chèo, tuồng, cải lương, múa rối nước, ca trù, quan họ Bắc Ninh, nhã nhạc cung đình Huế, cồng chiêng Tây Nguyên — nhiều di sản đã được UNESCO công nhận.
- Nghề thủ công mĩ nghệ: dệt lụa, thêu, đúc đồng, chạm bạc... gắn với các làng nghề lâu đời.

Những loại hình này thể hiện tâm hồn tài hoa, khéo léo, giàu óc thẩm mĩ và tinh thần cộng đồng của người Việt.

b) Cảm nhận về một phương diện mà em thấy hứng thú (gợi ý: múa rối nước)

Em đặc biệt yêu thích nghệ thuật múa rối nước — một loại hình độc đáo gắn liền với nền văn minh lúa nước, hầu như chỉ Việt Nam mới có.

Điều khiến em hứng thú trước hết là sự sáng tạo tài tình của cha ông: lấy mặt nước ao hồ làm sân khấu, nghệ nhân đứng sau tấm mành, dùng hệ thống sào, dây điều khiển con rối gỗ múa lượn, chèo thuyền, đánh cá, múa rồng... hết sức sinh động. Sự kết hợp giữa rối, nước, âm nhạc (đàn, sáo, trống) và lời ca (chèo, quan họ) tạo nên một không gian nghệ thuật vừa vui tươi, hóm hỉnh, vừa đậm chất trữ tình.

Múa rối nước còn khiến em trân trọng vì nó phản ánh chân thực đời sống và tâm hồn người nông dân: những tích trò gần gũi như cấy cày, chăn vịt, lễ hội làng, chú Tễu dí dỏm... Qua đó, em cảm nhận được vẻ đẹp lạc quan, yêu lao động và óc hài hước dân gian của người Việt.

Từ sự hứng thú ấy, em thấy mình cần có ý thức giữ gìn, học hỏi và quảng bá những di sản nghệ thuật quý giá này, để "gia sản tinh thần vô giá" của dân tộc không bị mai một mà tiếp tục được tiếp nối cho các thế hệ sau.

*(Lưu ý: đây là câu hỏi mở, học sinh có thể chọn phương diện khác mình yêu thích như tranh Đông Hồ, ca trù, gốm Bát Tràng... và nêu cảm nhận riêng, miễn là chân thành và có lí giải thuyết phục.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.