Giải Bài 1 trang 89 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Quan sát hình ảnh (trang 86) trong văn bản Phục hồi tầng ozone: Thành công hiếm hoi của nỗ lực toàn cầu và cho biết:
a. Những thông tin gì được cung cấp trong hình ảnh?
b. Các thông tin đó được trình bày như thế nào?
c. Tác dụng của hình ảnh này là gì?
(văn bản: Phục hồi tầng ozone: Thành công hiếm hoi của nỗ lực toàn cầu)
Gợi ý trả lời
a. Những thông tin được cung cấp trong hình ảnh
Hình ảnh ở trang 86 là một biểu đồ (phương tiện phi ngôn ngữ) minh họa cho nội dung văn bản *Phục hồi tầng ozone: Thành công hiếm hoi của nỗ lực toàn cầu*. Biểu đồ cung cấp các thông tin sau:
- Diện tích lỗ thủng tầng ozone ở Nam Cực và sự thay đổi của nó qua các mốc thời gian (các năm).
- Xu hướng biến đổi: mức độ suy giảm trong quá khứ và chiều hướng phục hồi dần của tầng ozone sau khi các quốc gia cắt giảm những chất gây hại (như CFC theo Nghị định thư Mon-tơ-rê-an).
- Dự báo tương lai: thời điểm (mốc năm) mà tầng ozone được kì vọng sẽ phục hồi trở lại như trước.
→ Nói gọn, biểu đồ cho biết số liệu về tình trạng tầng ozone theo thời gian và triển vọng phục hồi của nó.
b. Các thông tin đó được trình bày như thế nào
Các thông tin được trình bày bằng hình thức biểu đồ trực quan, cụ thể:
- Dùng hệ trục: trục ngang biểu thị thời gian (năm), trục dọc biểu thị đại lượng đo lường (diện tích lỗ thủng / nồng độ chất liên quan).
- Dùng đường biểu diễn (đường cong, cột) và màu sắc để thể hiện sự tăng – giảm của số liệu.
- Kèm theo số liệu cụ thể, chú thích (chú giải), tiêu đề để người đọc hiểu ý nghĩa của các kí hiệu, đường nét.
→ Tức là thông tin được mã hóa bằng số liệu và hình vẽ (kết hợp phương tiện phi ngôn ngữ với phương tiện ngôn ngữ ở phần chú thích), sắp xếp theo trình tự thời gian để làm nổi bật xu hướng biến đổi.
c. Tác dụng của hình ảnh này
- Trực quan hóa số liệu: giúp người đọc dễ hình dung, nắm bắt nhanh và chính xác diễn biến, xu hướng thay đổi của tầng ozone mà nếu chỉ dùng lời văn sẽ khó theo dõi.
- Tăng tính thuyết phục, độ tin cậy cho văn bản thông tin: những con số, biểu đồ cụ thể chứng minh cho nhận định "nỗ lực toàn cầu đã thành công".
- Hỗ trợ, bổ sung cho phần ngôn ngữ: minh họa, làm rõ và cô đọng nội dung được trình bày trong văn bản, giúp văn bản sinh động, hấp dẫn hơn.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.