Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu 6 trang 81 SGK Ngữ văn 10

Yêu và đồng cảm (Phong Tử Khải)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Theo bạn, nếu không có đoạn kể về chú bé giúp tác giả sắp xếp đồ đạc ở phần 1, sức hấp dẫn, thuyết phục của văn bản Yêu và đồng cảm sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?
(văn bản: Yêu và đồng cảm (Phong Tử Khải))

Gợi ý trả lời

Để trả lời câu hỏi, cần nhớ lại vai trò của đoạn kể về chú bé giúp tác giả sắp xếp đồ đạc ở phần 1 và hình dung văn bản sẽ ra sao nếu thiếu đoạn ấy.

a) Vai trò của đoạn kể về chú bé trong mạch văn bản

- Đây là một câu chuyện có thật, rất đời thường: một chú bé giúp tác giả sắp xếp đồ đạc nhưng lại sắp xếp theo cách của riêng mình, chú ý đến sự hài hòa, cân đối về hình thức, màu sắc chứ không quan tâm đến công dụng hay sự tiện lợi.
- Từ câu chuyện nhỏ ấy, tác giả rút ra và dẫn dắt người đọc đến vấn đề cốt lõi của toàn bài: cái nhìn của người nghệ sĩ (và của trẻ em) là cái nhìn hồn nhiên, trong sáng, biết yêu thương và đồng cảm với vạn vật bằng tấm lòng, khác với cái nhìn thực dụng của người lớn.
- Như vậy, đoạn kể đóng vai trò là điểm khởi đầu, là dẫn chứng mở đầu để từ đó triển khai các luận điểm trừu tượng về nghệ thuật, về lòng yêu và đồng cảm.

b) Nếu không có đoạn kể ấy thì sức hấp dẫn, thuyết phục của văn bản sẽ bị ảnh hưởng như thế nào

- Về sức hấp dẫn: Văn bản sẽ mất đi phần mở đầu sinh động, cụ thể, gần gũi. Câu chuyện về chú bé là một tình huống đời thường, giàu hình ảnh, tạo sự tò mò, lôi cuốn ngay từ đầu. Thiếu nó, bài viết sẽ đi thẳng vào những lí lẽ trừu tượng, khô khan, thiếu sự tự nhiên và duyên dáng, khó gây ấn tượng và khó giữ được hứng thú của người đọc.

- Về sức thuyết phục: Đoạn kể là một dẫn chứng thực tế làm chỗ dựa cho lập luận. Nhờ có nó, những nhận định về cái nhìn của người nghệ sĩ, về lòng đồng cảm của trẻ thơ trở nên có căn cứ, đáng tin, được rút ra một cách tự nhiên từ quan sát đời sống chứ không phải áp đặt. Nếu bỏ đi, các luận điểm sẽ trở nên chung chung, thiếu cơ sở, mang tính lí thuyết suông, do đó kém sức nặng và khó làm người đọc tin phục.

- Về tính liên kết, mạch lạc: Câu chuyện còn là sợi dây dẫn dắt, tạo cầu nối tự nhiên giữa đời sống cụ thể và vấn đề nghệ thuật trừu tượng. Vắng nó, mạch lập luận của văn bản sẽ bị hẫng ở phần mở đầu, thiếu sự chuyển tiếp mềm mại.

c) Kết luận

Đoạn kể về chú bé tuy ngắn và giản dị nhưng giữ vai trò quan trọng: vừa tạo sức hấp dẫn cho mở đầu, vừa làm dẫn chứng củng cố sức thuyết phục cho toàn bài. Nếu lược bỏ, văn bản sẽ giảm hẳn cả sức hấp dẫn lẫn sức thuyết phục, trở nên khô khan, trừu tượng và kém sinh động, các luận điểm thiếu cơ sở thực tế nên khó đi vào lòng người đọc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.