Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập hai

Giải Bài 4 trang 78 SGK Ngữ văn 11

Pa-ra-lim-pích (Paralympic): Một lịch sử chữa lành những vết thương   Gợi ý trả lời

Đề bài

Yếu tố tự sự có vai trò gì trong văn bản?
(văn bản: Pa-ra-lim-pích (Paralympic): Một lịch sử chữa lành những vết thương)

Gợi ý trả lời

Vai trò của yếu tố tự sự trong văn bản "Pa-ra-lim-pích (Paralympic): Một lịch sử chữa lành những vết thương"

Văn bản thuộc kiểu văn bản thông tin (thuyết minh có lồng ghép yếu tố nghị luận và tự sự). Trong đó, yếu tố tự sự – tức việc kể lại quá trình ra đời, hình thành và phát triển của phong trào thể thao Pa-ra-lim-pích gắn với những sự kiện, con người, mốc thời gian cụ thể – giữ những vai trò sau:

a) Tái hiện lịch sử hình thành của Pa-ra-lim-pích một cách chân thực, sinh động: Yếu tố tự sự giúp người viết kể lại nguồn gốc của phong trào – xuất phát từ việc bác sĩ Lút-vích Gút-man (Ludwig Guttmann) tổ chức những cuộc thi đấu thể thao cho các thương binh, bệnh nhân bị tổn thương cột sống sau Chiến tranh thế giới thứ hai – cho đến khi trở thành một đại hội thể thao quốc tế. Nhờ đó, lịch sử của Pa-ra-lim-pích hiện lên như một câu chuyện có khởi đầu, diễn biến và phát triển, dễ theo dõi và giàu sức thuyết phục.

b) Cung cấp thông tin xác thực, làm sáng tỏ chủ đề "chữa lành những vết thương": Những sự việc, mốc thời gian, nhân vật được kể lại đóng vai trò là bằng chứng cụ thể, cho thấy thể thao đã giúp những người khuyết tật, thương tật vượt qua nỗi đau thể xác và tinh thần, tìm lại nghị lực sống. Yếu tố tự sự vì thế trực tiếp minh họa và chứng minh cho ý nghĩa nhan đề – thể thao như một "liều thuốc" chữa lành vết thương chiến tranh và vết thương trong tâm hồn con người.

c) Tăng sức hấp dẫn, khơi gợi cảm xúc và tạo tính thuyết phục cho văn bản thông tin: Thay vì chỉ trình bày thông tin khô khan, việc kể chuyện khiến văn bản trở nên hấp dẫn, giàu cảm xúc, chạm đến người đọc. Câu chuyện về nghị lực của những vận động viên khuyết tật khơi dậy sự cảm phục, trân trọng, qua đó làm nổi bật giá trị nhân văn của phong trào.

d) Làm cơ sở, chỗ dựa cho yếu tố nghị luận: Chính những sự việc được kể trở thành căn cứ để người viết đưa ra các nhận định, đánh giá về ý nghĩa, tầm vóc của Pa-ra-lim-pích. Tự sự và nghị luận đan xen, hỗ trợ nhau: tự sự cung cấp dữ kiện, nghị luận nâng lên thành tư tưởng, thông điệp.

Kết luận: Yếu tố tự sự giữ vai trò cốt lõi trong việc tái hiện quá trình hình thành – phát triển của Pa-ra-lim-pích, cung cấp thông tin xác thực, làm sáng rõ chủ đề, đồng thời tăng tính hấp dẫn, cảm xúc và sức thuyết phục cho văn bản, kết nối chặt chẽ với yếu tố thuyết minh và nghị luận để truyền tải thông điệp nhân văn sâu sắc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.