Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 95 SGK Ngữ văn 11

Bài ca ngất ngưởng (Nguyễn Công Trứ)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Theo quan sát của bạn, hiện nay vấn đề "cá tính" được giới trẻ nhìn nhận như thế nào?

Gợi ý trả lời

Mở ý: Đây là câu hỏi liên hệ mở (phần Kết nối đọc – viết / sau khi đọc *Bài ca ngất ngưởng*), nhằm nối lối sống "ngất ngưởng" – khẳng định cá tính, bản lĩnh của Nguyễn Công Trứ với cách giới trẻ hôm nay nhìn nhận "cá tính". Bài làm trình bày theo quan sát và suy nghĩ cá nhân, có lí lẽ và dẫn chứng đời sống.

a) Cách hiểu "cá tính": "Cá tính" là nét riêng về tính cách, quan điểm, sở thích, phong cách… làm nên sự khác biệt của mỗi người. Có cá tính nghĩa là dám là chính mình, dám bộc lộ suy nghĩ và lựa chọn riêng thay vì hòa tan vào số đông.

b) Giới trẻ hiện nay nhìn nhận cá tính theo hướng tích cực, cởi mở:
- Phần đông bạn trẻ coi trọng và đề cao cá tính: mạnh dạn thể hiện bản thân qua cách ăn mặc, ngôn ngữ, sở thích, lựa chọn nghề nghiệp; tự tin nêu chính kiến trên mạng xã hội, trong học tập và sinh hoạt.
- Mạng xã hội, các nền tảng sáng tạo (clip ngắn, blog, nghệ thuật đường phố…) tạo không gian để mỗi người khẳng định "chất riêng". Nhiều bạn dám khởi nghiệp, theo đuổi đam mê khác biệt, dám sống thật với giới tính, quan điểm của mình.
- Nhìn ở góc độ này, tinh thần "ngất ngưởng" – tự tin vào tài năng và nhân cách, không chạy theo khuôn sáo – vẫn có sức sống trong người trẻ hôm nay.

c) Mặt trái / biểu hiện lệch lạc cần phân biệt:
- Một bộ phận nhầm lẫn "cá tính" với lập dị, ngông cuồng, thích gây sốc, chạy theo "trend" để được chú ý; hoặc coi việc bất chấp quy tắc, vô lễ, ích kỉ là "chất riêng".
- Cũng có hiện tượng ngược lại: chạy theo đám đông, sợ khác biệt nên đánh mất cá tính thật của mình.
- Cá tính đích thực phải đi cùng bản lĩnh, hiểu biết và trách nhiệm – giống như cái "ngất ngưởng" của Nguyễn Công Trứ luôn gắn với tài năng thực sự ("tài bộ") và cốt cách "nghĩa vua tôi cho vẹn đạo sơ chung".

d) Suy nghĩ, bài học của bản thân: Nên trân trọng và nuôi dưỡng cá tính nhưng phải trên nền tảng tự trọng, có văn hóa và tôn trọng người khác; khẳng định cái riêng bằng năng lực và giá trị thật, chứ không phải bằng sự khác người bề ngoài. Đó mới là tinh thần "ngất ngưởng" đáng học của Nguyễn Công Trứ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.