Giải Câu hỏi trang 79 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Nhiều nhân vật lịch sử đã thể hiện niềm ước mơ về hạnh phúc cho nhân dân, bình yên cho đất nước trong những câu thơ, câu văn hoặc những lời phát biểu đầy tâm huyết. Bạn hãy nêu một ví dụ cụ thể để chứng minh ý kiến trên.
(văn bản: Tôi có một ước mơ – Mác-tin Lu-thơ Kinh (Martin Luther King))
Gợi ý trả lời
Khẳng định ý kiến: Đúng như nhận định, trong lịch sử dân tộc ta có rất nhiều nhân vật đã gửi gắm niềm ước mơ về hạnh phúc cho nhân dân, bình yên cho đất nước qua những câu thơ, câu văn, lời phát biểu đầy tâm huyết. Dưới đây là một ví dụ cụ thể để chứng minh.
Ví dụ: Nguyễn Trãi với *Bình Ngô đại cáo*.
a) *Dẫn chứng:* Ngay ở phần mở đầu áng "thiên cổ hùng văn", Nguyễn Trãi đã nêu lên tư tưởng cốt lõi:
> "Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,
> Quân điếu phạt trước lo trừ bạo."
b) *Phân tích để chứng minh:*
- Hai câu văn biền ngẫu ngắn gọn nhưng kết tinh cả một quan niệm lớn: mục đích cao nhất của "nhân nghĩa" là làm cho dân được yên ổn ("yên dân"), còn việc đánh dẹp, trừng phạt ("điếu phạt", "trừ bạo") chỉ là phương tiện để bảo vệ cuộc sống bình yên ấy.
- Qua đó, Nguyễn Trãi thể hiện rõ niềm ước mơ, khát vọng về hạnh phúc cho nhân dân và bình yên cho đất nước – nhân dân được sống no ấm, đất nước sạch bóng quân xâm lược.
- Lời văn chan chứa tâm huyết của một nhà tư tưởng, một vị quân sư suốt đời lo cho vận nước, hợp lòng dân, nên có sức lay động và trở thành lí tưởng soi đường cho cuộc kháng chiến chống quân Minh.
c) *Liên hệ, mở rộng:* Tư tưởng ấy còn gặp gỡ với nhiều tiếng nói tâm huyết khác trong lịch sử, như lời Hồ Chí Minh trong *Tuyên ngôn Độc lập* khẳng định quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc của nhân dân, hay chính bài *Tôi có một ước mơ* của Mác-tin Lu-thơ Kinh – ước mơ về một xã hội công bằng, mọi người được sống bình đẳng, hạnh phúc.
Kết luận: Từ ví dụ về *Bình Ngô đại cáo* của Nguyễn Trãi, có thể thấy ý kiến nêu trong đề bài hoàn toàn đúng đắn: niềm ước mơ về hạnh phúc cho nhân dân, bình yên cho đất nước luôn được các bậc danh nhân thể hiện qua những câu thơ, câu văn, lời phát biểu đầy tâm huyết (đpcm).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.