Giải Câu hỏi trang 82 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Biện pháp tu từ nào được tác giả sử dụng nhằm tác động mạnh đến người đọc, người nghe?
(văn bản: Tôi có một ước mơ - Mác-tin Lu-thơ Kinh)
Gợi ý trả lời
Để tác động mạnh đến người đọc, người nghe, tác giả Mác-tin Lu-thơ Kinh đã sử dụng kết hợp nhiều biện pháp tu từ, trong đó nổi bật nhất là phép điệp:
a) Điệp ngữ, điệp cấu trúc (phép điệp) — biện pháp chủ đạo
- Tác giả lặp lại nhiều lần các cụm từ, câu mở đầu giống nhau ở đầu các đoạn, tiêu biểu là: *"Tôi có một ước mơ"*, *"Bây giờ là lúc…"*, *"Chúng ta không bao giờ thỏa mãn chừng nào…"*.
- Tác dụng: tạo âm hưởng hùng hồn, thiết tha, dồn dập như những đợt sóng trào dâng; nhấn mạnh khát vọng tự do, bình đẳng; khơi dậy và thôi thúc mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của người nghe.
b) So sánh, ẩn dụ
- Dùng nhiều hình ảnh giàu sức gợi: bản Tuyên ngôn Độc lập như "tấm ngân phiếu"; thay "bãi cát lún của bất công" bằng "tảng đá vững chãi của tình huynh đệ"; công lí, tự do như dòng thác…
- Tác dụng: biến những khái niệm trừu tượng (tự do, công lí, bình đẳng) thành hình ảnh cụ thể, sinh động, dễ cảm nhận và giàu sức thuyết phục.
c) Liệt kê
- Liệt kê hàng loạt ước mơ, địa danh, biểu hiện của bất công.
- Tác dụng: tô đậm tính rộng khắp, phổ biến của khát vọng tự do cũng như của tình trạng bất công, làm lời kêu gọi thêm khẩn thiết.
→ Trong đó, điệp ngữ (điệp cấu trúc) là biện pháp tu từ có sức tác động mạnh mẽ nhất đến người đọc, người nghe.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.