Giải Câu 2 trang 124 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Hãy nêu một số cụm từ được tác giả nhắc tới trong đoạn trích mà bạn cho là có ý nghĩa tương đương với cụm từ “tôi không biết”.
(văn bản: Đoạn trích bài phát biểu của Vi-xoáp-va Sim-bô-xca (trích Các nhà thơ giải Nô-ben (1901 – 2006), Đoàn Tử Huyến biên soạn, Tạ Minh Châu dịch))
Gợi ý trả lời
Định hướng: Trong đoạn trích, Sim-bô-xca khẳng định hai tiếng “tôi không biết” chính là động lực sâu xa của mọi sáng tạo và khám phá: nó thể hiện tinh thần hoài nghi lành mạnh, sự tò mò, khát khao tìm tòi và thái độ không bao giờ tự bằng lòng với những gì mình đã biết. Vì vậy, những cụm từ “tương đương với ‘tôi không biết’” là những cụm từ cùng diễn tả tinh thần ấy. Có thể nêu một số cụm từ sau:
a) *“cảm hứng”* (nguồn cảm hứng): theo tác giả, cảm hứng nảy sinh từ chỗ con người tự nhận ra mình chưa biết, nên phải liên tục đặt câu hỏi và kiếm tìm lời đáp — đó cũng chính là tinh thần của “tôi không biết”.
b) *“sự tò mò”* / *lòng ham hiểu biết*: thái độ luôn muốn khám phá điều chưa rõ, không chấp nhận dừng lại ở hiểu biết sẵn có.
c) *“những câu hỏi (mới)”* mà mỗi tri thức đạt được lại làm nảy sinh: mỗi lần “biết” lại mở ra một khoảng “chưa biết” mới — cách nói khác của “tôi không biết”.
d) *“không bằng lòng (với chính mình)”* / thái độ *thách thức, phủ nhận cái đã quen*: tinh thần luôn vượt lên giới hạn của hiểu biết hiện có.
e) *“thế giới (luôn) kì lạ, mới mẻ”* — cách nhìn coi thế giới như điều chưa thể biết hết, luôn đáng để chiêm nghiệm và khám phá.
Nhận xét: Dù diễn đạt khác nhau, các cụm từ trên đều thống nhất ở một ý: giữ cho tâm hồn luôn rộng mở, hoài nghi và khao khát khám phá — đó là phẩm chất làm nên nhà thơ và nhà khoa học chân chính.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.