Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Câu hỏi trang 93 SGK Ngữ văn 11

Viết văn bản nghị luận về một vấn đề xã hội   Gợi ý trả lời

Đề bài

Các luận điểm nào đã được tác giả triển khai? Các luận điểm có mối quan hệ với nhau như thế nào?
(văn bản: Bài viết tham khảo (ở phần trước của mục Viết))

Gợi ý trả lời

Câu hỏi (trang 94): Các luận điểm nào đã được tác giả triển khai? Các luận điểm có mối quan hệ với nhau như thế nào?

a) Các luận điểm đã được tác giả triển khai trong bài viết tham khảo

Để trả lời, cần đọc kĩ bài viết tham khảo (ở phần trước của mục *Viết*), xác định luận đề (vấn đề xã hội trung tâm) rồi tìm các luận điểm – tức những ý lớn mà tác giả nêu ra để làm sáng tỏ luận đề. Thông thường bài viết tham khảo trong mục này triển khai *ba luận điểm* theo một mạch chặt chẽ:

- Luận điểm 1 – Nêu và giải thích bản chất của vấn đề xã hội: Tác giả giới thiệu vấn đề cần bàn và cắt nghĩa nội hàm của nó (nó là gì, biểu hiện cụ thể ra sao). Đây là luận điểm *đặt nền*, giúp người đọc hiểu đúng đối tượng nghị luận.

- Luận điểm 2 – Phân tích ý nghĩa / vai trò (hoặc nguyên nhân, tác động) của vấn đề: Tác giả làm rõ vì sao vấn đề đó quan trọng, nó tác động tích cực/tiêu cực thế nào đến mỗi cá nhân và cộng đồng, có kèm lí lẽ và bằng chứng (dẫn chứng thực tế, số liệu, ví dụ) để thuyết phục.

- Luận điểm 3 – Bàn luận mở rộng, đề xuất thái độ / giải pháp: Tác giả nhìn nhận vấn đề ở nhiều chiều (phản đề, mặt trái, ngộ nhận cần tránh), từ đó rút ra bài học nhận thức và hành động, nêu giải pháp hoặc lời kêu gọi. Đây là luận điểm *nâng cao, chốt vấn đề*.

*(Khi làm bài, em gạch chân câu chủ đề mở đầu mỗi đoạn trong bài viết tham khảo – mỗi câu chủ đề ấy chính là một luận điểm; chép đúng theo lời văn của bài viết.)*

b) Mối quan hệ giữa các luận điểm

- Các luận điểm không rời rạc mà cùng hướng về một luận đề chung, mỗi luận điểm soi sáng một khía cạnh của vấn đề xã hội được bàn.

- Chúng được sắp xếp theo một trình tự lô-gíc, tăng tiến: *giải thích → phân tích ý nghĩa, tác động → mở rộng, đề xuất giải pháp*. Luận điểm trước là tiền đề, cơ sở cho luận điểm sau; luận điểm sau phát triển, nâng cao từ luận điểm trước (hiểu đúng vấn đề rồi mới bàn được ý nghĩa, có ý nghĩa rồi mới đi tới thái độ và hành động).

- Nhờ vậy, các luận điểm bổ sung, liên kết chặt chẽ với nhau, tạo thành một hệ thống lập luận mạch lạc, thống nhất, làm cho bài nghị luận giàu sức thuyết phục và quan điểm của người viết hiện lên rõ ràng, nhất quán.

Kết luận: Bài viết tham khảo triển khai hệ thống (thường là ba) luận điểm; chúng có quan hệ *móc nối – tăng tiến – bổ sung*, cùng phục vụ và làm sáng tỏ luận đề trung tâm.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.