Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Câu hỏi trang 102 SGK Ngữ văn 11

Văn bản 1. Lời tiễn dặn (Trích Tiễn dặn người yêu – truyện thơ dân tộc Thái)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hãy chia sẻ đôi điều về một truyện thơ bạn từng biết hay từng đọc (nhan đề, tác giả, nội dung tác phẩm,...).
(văn bản: Lời tiễn dặn (Trích Tiễn dặn người yêu – truyện thơ dân tộc Thái))

Gợi ý trả lời

Gợi ý trả lời (chia sẻ về một truyện thơ đã biết)

Truyện thơ là thể loại tự sự bằng thơ, kết hợp giữa yếu tố tự sự (kể chuyện, có cốt truyện, nhân vật) và yếu tố trữ tình (bộc lộ cảm xúc). Dưới đây là đôi điều chia sẻ về một truyện thơ tiêu biểu mà em từng đọc.

a) Nhan đề và tác giả

- Tác phẩm: *Truyện Kiều* (tên chữ Hán là *Đoạn trường tân thanh* – "Tiếng kêu mới đứt ruột").
- Tác giả: Đại thi hào Nguyễn Du (1765 – 1820), danh nhân văn hóa thế giới.
- Tác phẩm gồm 3254 câu thơ lục bát, viết bằng chữ Nôm, dựa theo cốt truyện *Kim Vân Kiều truyện* của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc) nhưng đã được Nguyễn Du sáng tạo lại thành một kiệt tác của riêng dân tộc Việt Nam.

b) Nội dung tác phẩm

- Truyện kể về cuộc đời mười lăm năm lưu lạc, chìm nổi của nàng Thúy Kiều – một người con gái tài sắc vẹn toàn ("Làn thu thủy, nét xuân sơn").
- Vì gia đình gặp tai biến, Kiều phải bán mình chuộc cha, dấn thân vào kiếp đoạn trường: hai lần rơi vào lầu xanh, làm lẽ, đi ở, bị lừa gạt, đọa đày… cuối cùng mới được đoàn tụ gia đình và gặp lại Kim Trọng.
- Qua số phận Thúy Kiều, tác phẩm thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Nguyễn Du: niềm cảm thương cho thân phận con người, nhất là người phụ nữ "tài hoa bạc mệnh"; đồng thời tố cáo xã hội phong kiến bất công, đồng tiền và các thế lực tàn bạo đã chà đạp lên quyền sống, quyền hạnh phúc của con người.

c) Giá trị nghệ thuật và cảm nhận riêng

- *Truyện Kiều* đạt tới đỉnh cao của nghệ thuật thơ ca dân tộc: thể lục bát nhuần nhuyễn, ngôn ngữ trong sáng, giàu hình ảnh; nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, miêu tả nội tâm nhân vật bậc thầy (tiêu biểu như đoạn *Trao duyên*, *Kiều ở lầu Ngưng Bích*).
- Điều khiến em yêu thích tác phẩm là ở chỗ: dù viết về nỗi đau, Nguyễn Du vẫn gửi gắm niềm tin vào vẻ đẹp tâm hồn và khát vọng tự do, hạnh phúc của con người. Chính vì vậy, *Truyện Kiều* đã trở thành một phần máu thịt trong đời sống tinh thần của người Việt (ngâm Kiều, lẩy Kiều, bói Kiều…).

*(Ngoài Truyện Kiều, có thể chia sẻ về các truyện thơ khác như* Lục Vân Tiên *của Nguyễn Đình Chiểu,* Tiễn dặn người yêu *của dân tộc Thái,* Tống Trân – Cúc Hoa, Phạm Tải – Ngọc Hoa…*).*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.