Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Câu hỏi trang 110 SGK Ngữ văn 11

Văn bản 3. Thuyền và biển (Xuân Quỳnh)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Bạn đã biết những so sánh thú vị nào về tình yêu và về sự gắn bó giữa những người yêu nhau?
(văn bản: Thuyền và biển – Xuân Quỳnh)

Gợi ý trả lời

Câu hỏi chuẩn bị đọc: *Bạn đã biết những so sánh thú vị nào về tình yêu và về sự gắn bó giữa những người yêu nhau?*

Đây là câu hỏi khởi động, khơi gợi vốn sống và trải nghiệm đọc trước khi vào văn bản *Thuyền và biển*. Có thể trả lời theo các ý sau:

a) Những so sánh quen thuộc trong ca dao, dân ca:
- *Thuyền – bến*: "Thuyền về có nhớ bến chăng / Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền." Chàng trai như con thuyền đi xa, cô gái như bến đợi thủy chung.
- *Trầu – cau*: biểu tượng của sự kết duyên, gắn bó vợ chồng ("Miếng trầu là đầu câu chuyện").
- *Mận – đào*: "Bây giờ mận mới hỏi đào / Vườn hồng đã có ai vào hay chưa?" – cách bày tỏ tình cảm ý nhị.

b) Những so sánh trong thơ ca hiện đại:
- Xuân Diệu ví tình yêu với sóng và bờ: "Anh xin làm sóng biếc / Hôn mãi cát vàng em" (*Biển*) – sóng và bờ không thể tách rời.
- Tình yêu được so sánh với những gì lớn lao, vĩnh cửu của thiên nhiên: sóng – bờ, thuyền – biển, trăng – sao…

c) Những so sánh về sự gắn bó keo sơn giữa những người yêu nhau:
- Gắn bó như *hình với bóng*, *như cá với nước*, *như chim liền cánh, cây liền cành* – những thành ngữ quen thuộc chỉ sự gắn kết không rời.
- Tình yêu như *ngọn lửa* luôn cháy, như *dòng sông* không ngừng chảy – vừa nồng nàn vừa bền bỉ.

d) Liên hệ, định hướng vào văn bản:
Trong bài thơ sắp đọc, Xuân Quỳnh chọn cặp hình ảnh thuyền và biển để nói về tình yêu đôi lứa: vừa gần gũi, vừa không thể tách rời, lúc dịu êm lúc dữ dội – rất giống những cung bậc cảm xúc của tình yêu. Đây là một so sánh vừa quen thuộc trong truyền thống, vừa được nhà thơ làm mới bằng cảm xúc nữ tính, chân thành.

*(Đây là câu hỏi mở, nêu trải nghiệm và hiểu biết cá nhân; học sinh có thể bổ sung những so sánh khác mà mình biết.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.