Giải Câu 1 trang 146 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Đề tài của báo cáo nghiên cứu là gì? Tác giả đã tiếp cận đề tài từ góc độ nào?
(văn bản: Mỹ thuật Việt soi từ phía khác – Trần Hậu Yên Thế)
Gợi ý trả lời
a) Đề tài của báo cáo nghiên cứu
Đề tài của báo cáo là hình tượng con rồng ở thành bậc (rồng đá trang trí hai bên bậc thềm) trong kiến trúc, điêu khắc cổ Việt Nam – tiêu biểu là những đôi rồng đá chầu hai bên lối lên các công trình như điện, đền, chùa (ví dụ rồng thành bậc điện Kính Thiên). Cụ thể hơn, tác giả tập trung tìm hiểu đặc điểm tạo hình, ý nghĩa biểu tượng và giá trị văn hóa – thẩm mỹ của hình tượng rồng thành bậc qua các thời kì, đặt nó trong mối liên hệ với vị trí, chức năng trong tổng thể kiến trúc.
b) Góc độ tiếp cận của tác giả
Tác giả tiếp cận đề tài từ góc độ mĩ thuật học (nghiên cứu nghệ thuật tạo hình) kết hợp với văn hóa học, tức là nhìn con rồng thành bậc không chỉ như một mô-típ trang trí mà như một đối tượng nghệ thuật mang ý nghĩa văn hóa. Thể hiện ở chỗ:
- Soi "từ phía khác" (như nhan đề cuốn sách gợi ý): tác giả không mô tả rồng một cách đơn thuần, xuôi chiều mà đặt nó trong sự so sánh, đối chiếu – giữa các thời kì (Lý, Trần, Lê…), giữa mĩ thuật Việt với mĩ thuật khu vực – để làm nổi bật nét riêng, bản sắc.
- Chú trọng phân tích hình thức tạo hình (đường nét, cấu trúc, bố cục, vị trí đặt để ở thành bậc) gắn với ý nghĩa biểu tượng (quyền lực, vương quyền, tín ngưỡng) và bối cảnh lịch sử – văn hóa sinh ra nó.
- Cách tiếp cận có tính liên ngành và khách quan, khoa học: dựa trên hiện vật, tư liệu khảo sát thực tế để rút ra nhận định, đúng với đặc trưng của một báo cáo nghiên cứu.
→ Nhờ góc nhìn này, tác giả làm hiện lên giá trị và vẻ đẹp độc đáo của hình tượng rồng thành bậc trong mĩ thuật Việt.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.