Giải Đề 4 trang 157 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Lập đề cương cho báo cáo nghiên cứu về một vấn đề bạn muốn tìm hiểu và có điều kiện thu thập tài liệu.
Gợi ý trả lời
## Đề 4 (trang 158): Lập đề cương cho báo cáo nghiên cứu
ĐỀ TÀI LỰA CHỌN: *Thực trạng sử dụng ngôn ngữ mạng (tiếng lóng, từ viết tắt) của học sinh lớp 11 trường … và ảnh hưởng của nó đến việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.*
> Đây là vấn đề gần gũi, bản thân có điều kiện quan sát, khảo sát bạn bè trong trường và thu thập tài liệu (bài viết trên mạng, sách báo về giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt).
---
### a) Phần mở đầu
a1. Lí do chọn đề tài
- Ngôn ngữ mạng (tiếng lóng, từ viết tắt, từ "chế") đang được học sinh dùng ngày càng phổ biến trong giao tiếp và cả trong bài viết.
- Hiện tượng này vừa có mặt tích cực (nhanh, vui, gắn kết nhóm bạn) vừa có mặt tiêu cực (làm lệch chuẩn, ảnh hưởng tới sự trong sáng của tiếng Việt).
- Cần tìm hiểu đúng thực trạng để có cách sử dụng hợp lí.
a2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích: làm rõ thực trạng và tác động của việc dùng ngôn ngữ mạng ở học sinh lớp 11.
- Nhiệm vụ: khảo sát mức độ sử dụng; phân loại các kiểu dùng; phân tích ảnh hưởng; đề xuất giải pháp.
a3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: việc sử dụng ngôn ngữ mạng trong giao tiếp và bài viết của học sinh.
- Phạm vi: học sinh khối 11 của trường, khảo sát trong học kì I.
a4. Phương pháp nghiên cứu
- Khảo sát bằng phiếu hỏi (bảng hỏi), phỏng vấn; thống kê, phân tích số liệu; nghiên cứu tài liệu.
###
b) Phần nội dung
b1. Cơ sở lí thuyết
- Khái niệm ngôn ngữ mạng, tiếng lóng; yêu cầu về sự trong sáng của tiếng Việt (liên hệ kiến thức bài *Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt*).
b2. Thực trạng sử dụng ngôn ngữ mạng của học sinh lớp 11
- Mức độ sử dụng (số liệu khảo sát: thường xuyên / thỉnh thoảng / hiếm khi).
- Các kiểu dùng phổ biến: từ viết tắt ("ko", "bit"), tiếng lóng, từ lai tiếng Anh, biểu tượng/emoji.
- Hoàn cảnh sử dụng: nhắn tin, mạng xã hội, và cả trong bài kiểm tra.
b3. Nguyên nhân và ảnh hưởng
- Nguyên nhân: tâm lí lứa tuổi, trào lưu, muốn nhanh gọn, thể hiện cá tính.
- Ảnh hưởng tích cực: giao tiếp nhanh, tạo sự thân mật.
- Ảnh hưởng tiêu cực: viết sai chính tả, nghèo vốn từ chuẩn, giảm sự trong sáng của tiếng Việt.
b4. Giải pháp
- Nâng cao ý thức dùng từ đúng chỗ, đúng hoàn cảnh; tăng đọc sách; nhà trường, gia đình định hướng.
###
c) Phần kết luận
- Khái quát kết quả nghiên cứu: khẳng định thực trạng và nêu thông điệp dùng ngôn ngữ mạng có chừng mực, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
- Nêu hướng mở rộng (khảo sát ở nhiều khối lớp, nhiều trường).
###
d) Tài liệu tham khảo
- Liệt kê sách, bài báo, trang web đã dùng (ghi theo thứ tự: tên tác giả, tên tài liệu, nhà xuất bản/đường dẫn, năm).
###
e) Phụ lục (nếu có)
- Mẫu phiếu khảo sát, bảng thống kê số liệu, một số ví dụ thu thập được.
---
Lưu ý cách làm: Đề cương phải nêu đủ các phần *Mở đầu – Nội dung – Kết luận – Tài liệu tham khảo (– Phụ lục)*; mỗi phần chia thành các mục rõ ràng, ngắn gọn dưới dạng đề mục, chưa cần viết thành đoạn văn hoàn chỉnh.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.