Giải Câu hỏi trang 126 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Theo bạn, việc ý thức về tình trạng bi đát của hoàn cảnh có khi nào ngăn trở con người hành động quyết đoán trong cuộc đời?
(văn bản: Sống, hay không sống – đó là vấn đề (Trích Hăm-lét – Hamlet) – Uy-li-am Sếch-xpia (William Shakespeare))
Gợi ý trả lời
Gợi ý trả lời (quan điểm cá nhân có lập luận)
Đây là câu hỏi mở, mời người đọc bày tỏ suy nghĩ của mình. Có thể trả lời theo hướng biện chứng: ý thức về tình trạng bi đát của hoàn cảnh vừa có thể ngăn trở, vừa có thể thúc đẩy con người hành động quyết đoán, tùy vào bản lĩnh và cách mỗi người xử lí nhận thức ấy.
a) Trường hợp ý thức ấy ngăn trở hành động quyết đoán
- Khi con người nhìn thấy quá rõ sự bế tắc, nguy hiểm và những hậu quả khôn lường của hoàn cảnh, họ dễ rơi vào trạng thái cân nhắc triền miên, do dự, hoài nghi, sợ hãi – giống như Hăm-lét trong đoạn độc thoại "Sống, hay không sống – đó là vấn đề". Ý thức sâu sắc về cái chết, về "những giấc mơ" sau cái chết, về sự bất công của cuộc đời khiến chàng chần chừ, "ý chí mạnh mẽ bị nhạt phai đi" và "mất cả tên hành động".
- Nhận thức quá nặng nề về bi kịch có thể làm tê liệt ý chí, biến con người thành kẻ "suy nghĩ nhiều mà hành động ít", bỏ lỡ thời cơ.
b) Trường hợp ý thức ấy KHÔNG ngăn trở, thậm chí thúc đẩy hành động
- Ngược lại, chính việc nhận thức rõ tình thế bi đát lại là cơ sở để con người lựa chọn tỉnh táo, dũng cảm và có trách nhiệm. Hiểu đúng hoàn cảnh giúp ta không hành động mù quáng, bồng bột mà hành động đúng lúc, đúng cách.
- Ở nhiều con người có bản lĩnh, ý thức về cái bi đát trở thành động lực để vượt lên: biết mình đang ở nghịch cảnh thì càng quyết tâm thay đổi, đấu tranh. Với Hăm-lét, sự dằn vặt ấy cũng chính là biểu hiện của một con người có chiều sâu tư tưởng, không chấp nhận hành động vô nghĩa.
c) Kết luận của bản thân
- Theo tôi, ý thức về tình trạng bi đát của hoàn cảnh không tất yếu ngăn trở con người hành động. Nó chỉ trở thành vật cản khi con người để nỗi sợ và sự hoài nghi lấn át ý chí. Điều quyết định là bản lĩnh và nghị lực: người có ý chí sẽ biến nhận thức về cái bi đát thành sức mạnh để hành động quyết đoán, đúng đắn; còn người thiếu nghị lực sẽ bị chính nhận thức ấy làm cho chần chừ, do dự.
- Vì vậy, cần nuôi dưỡng sự tỉnh táo trong nhận thức đi liền với lòng dũng cảm và quyết tâm trong hành động.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.