Giải Bài 3 trang 13 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Nêu các giá trị cơ bản của thơ chữ Hán Nguyễn Du.
(văn bản: Tác giả Nguyễn Du)
Gợi ý trả lời
Nêu các giá trị cơ bản của thơ chữ Hán Nguyễn Du
Thơ chữ Hán của Nguyễn Du gồm ba tập: *Thanh Hiên thi tập*, *Nam trung tạp ngâm* và *Bắc hành tạp lục* (tổng cộng 249 bài). Theo SGK, thơ chữ Hán của ông có những giá trị cơ bản sau:
a) Là bức chân dung tự họa về con người Nguyễn Du — Thơ chữ Hán giống như một cuốn nhật kí, ghi lại một cách chân thực, trực tiếp hình ảnh và tâm sự của chính nhà thơ: một con người có lí tưởng, hoài bão nhưng phải sống trong cảnh lận đận, bơ vơ giữa thời đại đầy biến động; luôn day dứt, suy ngẫm về cuộc đời và thế sự.
b) Giá trị hiện thực sâu sắc — Thơ chữ Hán phản ánh hiện thực đời sống và xã hội đương thời, bộc lộ thái độ phê phán, lên án những bất công, những thế lực tàn bạo chà đạp lên quyền sống của con người (đặc biệt rõ trong *Bắc hành tạp lục* viết khi đi sứ Trung Quốc).
c) Giá trị nhân đạo sâu sắc — Thơ chữ Hán thể hiện tấm lòng nhân ái bao la của Nguyễn Du: niềm cảm thương, trân trọng đối với con người, nhất là những con người nhỏ bé, bất hạnh và những người tài hoa mà bạc mệnh (như Đỗ Phủ, Khuất Nguyên, người gảy đàn đất Long Thành...).
d) Thể hiện trực tiếp tư tưởng, tình cảm và nhân cách của tác giả — Khác với *Truyện Kiều* (mượn cốt truyện để kí thác), ở thơ chữ Hán, Nguyễn Du trực tiếp giãi bày nỗi lòng, qua đó bộc lộ một nhân cách lớn, một trái tim giàu yêu thương và tinh thần nhân văn cao cả.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.