Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 14 SGK Ngữ văn 11

Trao duyên (Trích Truyện Kiều) - Nguyễn Du   Gợi ý trả lời

Đề bài

Mối tình Kim – Kiều được Nguyễn Du miêu tả như một "thiên tình sử" tuyệt đẹp. Bạn hãy đọc một đoạn thơ trong Truyện Kiều hoặc một bài thơ của tác giả khác viết về tình yêu của họ.
(văn bản: Trao duyên (trích Truyện Kiều) - Nguyễn Du)

Gợi ý trả lời

Đây là câu hỏi mở mang tính liên hệ, mở rộng. SGK yêu cầu người đọc tìm và đọc một đoạn thơ khắc hoạ tình yêu Kim – Kiều để thấy đó quả là một "thiên tình sử" tuyệt đẹp. Có thể trình bày theo các ý sau:

a) Chọn một đoạn thơ trong chính Truyện Kiều

Đoạn thơ tiêu biểu nhất về tình yêu Kim – Kiều là cảnh thề nguyền dưới ánh trăng:

> *Vầng trăng vằng vặc giữa trời,*
> *Đinh ninh hai miệng một lời song song.*
> *Tóc tơ căn vặn tấc lòng,*
> *Trăm năm tạc một chữ đồng đến xương.*

Hoặc có thể chọn đoạn tả buổi gặp gỡ đầu tiên trong tiết Thanh minh:

> *Người quốc sắc kẻ thiên tài,*
> *Tình trong như đã mặt ngoài còn e.*
> *Chập chờn cơn tỉnh cơn mê,*
> *Rốn ngồi chẳng tiện dứt về chỉn khôn.*

b) Phân tích ngắn để làm rõ vì sao đó là "thiên tình sử"

- Tình yêu Kim – Kiều là mối tình tự do, chủ động, vượt lên lễ giáo phong kiến: hai người tự tìm đến nhau, tự thề nguyền gắn bó trăm năm ("Trăm năm tạc một chữ đồng đến xương").
- Đó là tình yêu trong sáng, thuỷ chung, có sự đồng điệu tài – sắc ("Người quốc sắc kẻ thiên tài"), được thiên nhiên (vầng trăng) chứng giám nên vừa thơ mộng vừa thiêng liêng.
- Chính vì đẹp và sâu nặng như vậy nên sự tan vỡ của mối tình này (dẫn tới cảnh "Trao duyên") mới trở thành bi kịch day dứt, làm nổi bật tấn bi kịch của Thuý Kiều.

c) Có thể liên hệ thêm thơ của tác giả khác

Người đọc cũng có thể dẫn những câu đề vịnh, cảm thương về mối tình và số phận Thuý Kiều, chẳng hạn hai câu trong bài *Kính gửi cụ Nguyễn Du* của Tố Hữu:

> *Tiếng thơ ai động đất trời,*
> *Nghe như non nước vọng lời nghìn thu.*

để khẳng định sức sống lâu bền của Truyện Kiều và của mối tình Kim – Kiều trong lòng người đọc nhiều thế hệ.

(Đây là câu hỏi mở, học sinh chọn và trình bày đoạn thơ mình thuộc, miễn là nêu được đó là đoạn thơ viết về tình yêu Kim – Kiều và lí giải được vẻ đẹp của mối tình ấy.)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.