Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 17 SGK Ngữ văn 11

Văn bản 3. Độc Tiểu Thanh kí (Đọc truyện về nàng Tiểu Thanh) - Nguyễn Du   Gợi ý trả lời

Đề bài

Kể tên một vài tác phẩm văn chương Việt Nam viết về thân phận bất hạnh của người phụ nữ mà bạn biết.
(văn bản: Độc Tiểu Thanh kí - Nguyễn Du)

Gợi ý trả lời

Văn bản *Độc Tiểu Thanh kí* của Nguyễn Du viết về số phận bất hạnh của nàng Tiểu Thanh — một người phụ nữ tài sắc mà cuộc đời chịu nhiều oan khuất. Đây cũng là một đề tài lớn, giàu giá trị nhân đạo trong văn học Việt Nam. Có thể kể tên một số tác phẩm tiêu biểu cùng viết về thân phận bất hạnh của người phụ nữ như sau:

a) Các sáng tác của chính Nguyễn Du:
- *Truyện Kiều* — viết về cuộc đời "thanh lâu hai lượt, thanh y hai lần", mười lăm năm lưu lạc đầy đau khổ của nàng Thúy Kiều, người con gái "tài sắc" mà bạc mệnh.
- *Văn tế thập loại chúng sinh* (Văn chiêu hồn) — trong đó có những đoạn xót thương cho thân phận người đàn bà.

b) Thơ Hồ Xuân Hương:
- *Bánh trôi nước* — mượn hình ảnh chiếc bánh để nói về vẻ đẹp và thân phận "bảy nổi ba chìm", bị phụ thuộc của người phụ nữ.
- *Tự tình* (chùm thơ) — nỗi cô đơn, buồn tủi, khát khao hạnh phúc mà không được trọn vẹn của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

c) Các tác phẩm khác trong văn học trung đại:
- *Chuyện người con gái Nam Xương* (trích *Truyền kì mạn lục* — Nguyễn Dữ) — bi kịch oan khuất của Vũ Nương, người vợ thủy chung mà phải tìm đến cái chết.
- *Chinh phụ ngâm* (nguyên tác Đặng Trần Côn, bản diễn Nôm tương truyền của Đoàn Thị Điểm) — nỗi cô đơn, mòn mỏi chờ chồng của người chinh phụ.
- *Cung oán ngâm khúc* (Nguyễn Gia Thiều) — nỗi oán sầu của người cung nữ bị bỏ rơi.

d) Văn học hiện đại:
- *Vợ chồng A Phủ* (Tô Hoài) — số phận bị đọa đày của Mị.
- *Vợ nhặt* (Kim Lân) — thân phận rẻ rúng của người "vợ nhặt" trong nạn đói.
- Nhân vật chị Dậu trong *Tắt đèn* (Ngô Tất Tố) — người phụ nữ nông dân bị áp bức, cùng quẫn.

Qua những tác phẩm trên, có thể thấy cảm hứng thương xót, trân trọng và bênh vực người phụ nữ bất hạnh là một mạch nguồn nhân đạo xuyên suốt văn học Việt Nam, mà *Độc Tiểu Thanh kí* của Nguyễn Du là một tiếng nói tiêu biểu.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.