Giải Câu hỏi trang 41 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Qua thực tế cuộc sống xung quanh, bạn biết được gì về những hậu quả mà chiến tranh gây ra đối với đời sống con người?
(văn bản: Và tôi vẫn muốn mẹ… (Trích Những nhân chứng cuối cùng – Solo cho giọng trẻ em) – Xvét-la-na A-lếch-xi-ê-vích (Svetlana Alexievich))
Gợi ý trả lời
Định hướng: Đây là câu hỏi "Trước khi đọc", nhằm khơi gợi hiểu biết và trải nghiệm thực tế của bản thân về chiến tranh trước khi bước vào văn bản viết về những đứa trẻ trong Chiến tranh Vệ quốc. Em trình bày những hậu quả của chiến tranh mà em biết được qua sách báo, phim ảnh, lời kể của người lớn và thực tế cuộc sống quanh mình.
Có thể triển khai theo các phương diện sau:
a) Hậu quả về sinh mạng và thể chất con người
- Chiến tranh cướp đi sinh mạng của hàng triệu người, cả binh lính lẫn dân thường, trong đó có rất nhiều phụ nữ, người già và trẻ em vô tội.
- Để lại vô số thương tật suốt đời: thương binh, người tàn tật, nạn nhân bom mìn, nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin. Ở Việt Nam, di chứng chất độc da cam còn truyền sang nhiều thế hệ sau, khiến trẻ em sinh ra bị dị tật, bệnh hiểm nghèo.
b) Hậu quả về tinh thần, tâm hồn
- Gây ra nỗi đau mất mát, chia li: con mất cha mẹ, vợ mất chồng, gia đình li tán. Nhiều trẻ em trở thành mồ côi, mất tuổi thơ như chính các nhân vật trong tác phẩm của Xvét-la-na A-lếch-xi-ê-vích.
- Để lại sang chấn tâm lí nặng nề, nỗi ám ảnh, sợ hãi kéo dài suốt đời ở những người từng đi qua chiến tranh.
c) Hậu quả về đời sống vật chất, kinh tế – xã hội
- Tàn phá nhà cửa, làng mạc, đô thị, trường học, bệnh viện; hủy hoại mùa màng, gây ra đói nghèo, dịch bệnh.
- Làm kinh tế kiệt quệ, đời sống nhân dân khốn khổ, nhiều người phải li hương, trở thành người tị nạn.
d) Hậu quả về văn hóa và môi trường
- Phá hủy các di sản, công trình văn hóa; hủy hoại môi trường sống, để lại bom mìn còn sót gây nguy hiểm nhiều năm sau khi chiến tranh kết thúc.
Suy nghĩ của bản thân: Những hiểu biết ấy cho em thấy chiến tranh là một thảm họa đối với con người, nó để lại hậu quả dai dẳng không chỉ cho một thế hệ. Vì vậy, em càng trân trọng giá trị của hòa bình và cuộc sống yên ấm hôm nay.
*(Lưu ý: Đây là câu hỏi mở nêu hiểu biết và quan điểm cá nhân nên không có đáp số cố định; em có thể bổ sung dẫn chứng thực tế mà bản thân biết.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.