Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 66 SGK Ngữ văn 11

Văn bản 1: Nữ phóng viên đầu tiên (Trần Nhật Vy)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hãy chia sẻ những điều bạn đã biết về đời sống của người phụ nữ Việt Nam thời phong kiến và những năm đầu thế kỉ XX.
(văn bản: Nữ phóng viên đầu tiên - Trần Nhật Vy)

Gợi ý trả lời

Đây là câu hỏi chuẩn bị (trước khi đọc), nhằm khơi gợi hiểu biết và trải nghiệm của bản thân về thân phận người phụ nữ Việt Nam qua hai giai đoạn lịch sử, làm nền để tiếp nhận văn bản *Nữ phóng viên đầu tiên*. Có thể chia sẻ theo các ý sau:

a) Người phụ nữ Việt Nam thời phong kiến:

- Sống dưới ách của tư tưởng Nho giáo nam quyền với những ràng buộc khắt khe: "tam tòng" (tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử) và "tứ đức" (công, dung, ngôn, hạnh). Người phụ nữ không được tự quyết định cuộc đời mình mà luôn phải phụ thuộc vào cha, chồng, con trai.

- Không được đi học, đi thi, không được tham gia công việc xã hội; phần lớn chỉ quanh quẩn với việc nhà, đồng áng, chăm con, phụng dưỡng cha mẹ chồng.

- Bị xem nhẹ trong quan niệm "trọng nam khinh nữ"; hôn nhân do "cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy", chịu cảnh đa thê, không có quyền bình đẳng trong gia đình và xã hội. Số phận họ thường bấp bênh, phụ thuộc (như hình ảnh người phụ nữ trong thơ Hồ Xuân Hương, *Bánh trôi nước*, hay nhân vật Vũ Nương, Thúy Kiều…).

b) Người phụ nữ Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX:

- Dưới tác động của phong trào Âu hóa, của báo chí, văn hóa phương Tây và các phong trào yêu nước, duy tân, thân phận người phụ nữ bắt đầu có sự chuyển biến. Nhiều người được học chữ Quốc ngữ, tiếp xúc tư tưởng mới về quyền sống, tự do, bình đẳng.

- Xuất hiện phong trào đòi nữ quyền, đòi giải phóng phụ nữ; một số phụ nữ tân tiến bắt đầu viết báo, làm thơ, hoạt động xã hội — điển hình là những nhà báo nữ đầu tiên như bà Manh Manh (Nguyễn Thị Kiêm) được nhắc tới trong văn bản.

- Tuy vậy, cuộc đấu tranh thoát khỏi lễ giáo phong kiến còn nhiều khó khăn: định kiến xã hội cũ vẫn nặng nề, người phụ nữ "mới" vừa phải đấu tranh với hoàn cảnh, vừa phải vượt lên chính những ràng buộc truyền thống. Đây chính là bối cảnh làm nổi bật ý nghĩa tiên phong và bản lĩnh của "nữ phóng viên đầu tiên".

*(Lưu ý: đây là câu hỏi mở, học sinh trình bày theo hiểu biết và cảm nhận riêng, miễn nêu được sự đối sánh giữa thân phận bị ràng buộc thời phong kiến và sự thức tỉnh, vươn lên đòi quyền sống của người phụ nữ đầu thế kỉ XX.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.