Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập một

Giải Câu 5 trang 92 SGK Ngữ văn 6

Chùm ca dao về quê hương đất nước   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nêu cảm nhận của em về tình cảm tác giả dân gian gửi gắm trong lời nhắn gửi: Ai ơi, đứng lại mà trông. Hãy tìm một số câu ca dao có sử dụng từ ai hoặc có lời nhắn Ai ơi...
(văn bản: Chùm ca dao về quê hương đất nước (ca dao))

Gợi ý trả lời

Câu 5 (trang 93) – Chùm ca dao về quê hương đất nước

a) Cảm nhận về tình cảm của tác giả dân gian gửi trong lời nhắn "Ai ơi, đứng lại mà trông":

- Từ *"ai"* là một đại từ phiếm chỉ – không chỉ đích danh một người nào, mà hướng tới tất cả mọi người. Nhờ vậy lời ca như một tiếng gọi thân mật, chân tình, mời gọi bất cứ ai có dịp đi qua hãy dừng chân lại mà ngắm, mà cảm nhận vẻ đẹp của quê hương.

- Hai tiếng *"Ai ơi"* cất lên nghe tha thiết, trìu mến như một lời tâm tình. Đằng sau lời nhắn ấy là niềm tự hào và tình yêu sâu nặng của tác giả dân gian đối với cảnh sắc, con người của đất nước mình. Người xưa không giữ vẻ đẹp ấy cho riêng mình mà muốn chia sẻ, khoe với mọi người, mong ai cũng biết trân trọng.

- Lời nhắn còn chứa đựng mong muốn mỗi người hãy gắn bó, nâng niu, gìn giữ quê hương đất nước. Qua đó, bài ca dao khơi dậy trong lòng người đọc tình cảm yêu mến, tự hào và ý thức giữ gìn những gì tốt đẹp của dân tộc.

b) Một số câu ca dao có sử dụng từ "ai" hoặc có lời nhắn "Ai ơi...":

1. *Ai ơi bưng bát cơm đầy,*
*Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.*

2. *Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang,*
*Bao nhiêu tấc đất, tấc vàng bấy nhiêu.*

3. *Ai ơi giữ chí cho bền,*
*Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai.*

4. *Ai về Bình Định mà coi,*
*Con gái Bình Định bỏ roi đi quyền.*

5. *Ai về tôi gửi buồng cau,*
*Buồng trước kính mẹ, buồng sau kính thầy.*

6. *Nhiễu điều phủ lấy giá gương,*
*Người trong một nước phải thương nhau cùng.* (từ "người" phiếm chỉ, cùng sắc thái nhắn nhủ)

→ Những câu ca dao trên đều dùng từ *"ai"* (hoặc lời "Ai ơi") để nhắn nhủ, khuyên răn, bày tỏ tình cảm một cách thân mật, gần gũi với mọi người.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.