Giải Bài 5 trang 95 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Tôi nghe chuyện cổ thầm thì
Lời cha ông dạy cũng vì đời sau.
Hai dòng thơ trên gợi cho em những suy nghĩ gì?
(văn bản: Chuyện cổ nước mình (Lâm Thị Mỹ Dạ))
Gợi ý trả lời
Mở ý — Cảm nhận chung về hai dòng thơ
Hai dòng thơ nằm ở cuối bài *Chuyện cổ nước mình* của Lâm Thị Mỹ Dạ:
> *Tôi nghe chuyện cổ thầm thì*
> *Lời cha ông dạy cũng vì đời sau.*
Đây là lời kết đúc rút tình cảm và suy nghĩ của nhà thơ về giá trị của những câu chuyện cổ dân gian. Em có thể trình bày suy nghĩ của mình theo các ý sau:
a) Chuyện cổ như một tiếng "thầm thì" vọng về từ quá khứ
- Hình ảnh *"chuyện cổ thầm thì"* dùng biện pháp nhân hóa: những câu chuyện cổ tưởng như đã xa xưa lại có thể cất tiếng *"thầm thì"*, trò chuyện, tâm tình với người đọc hôm nay.
- Từ láy *"thầm thì"* gợi âm thanh nhỏ nhẹ, thân mật, gần gũi — như tiếng ông bà kể chuyện cho cháu con nghe. Qua đó, tác giả cho thấy chuyện cổ không khô khan mà ấm áp, thân thương, dễ đi vào lòng người.
- Nhà thơ *"nghe"* được lời thầm thì ấy, nghĩa là tác giả lắng lòng, trân trọng và thấu hiểu những bài học mà cha ông gửi gắm trong mỗi câu chuyện.
b) Chuyện cổ chứa đựng lời dạy của cha ông dành cho con cháu đời sau
- Câu *"Lời cha ông dạy cũng vì đời sau"* khẳng định: mỗi câu chuyện cổ là lời răn dạy, lời nhắn nhủ của ông cha về cách sống, cách làm người.
- Đó là những bài học đạo lí quen thuộc của dân tộc: ở hiền gặp lành, ăn ở nhân hậu, thủy chung, công bằng, biết yêu thương và sẻ chia (như trong các truyện *Tấm Cám*, *Thạch Sanh*, *Cây khế*, *Đẽo cày giữa đường*...).
- Hai tiếng *"đời sau"* thể hiện tấm lòng của cha ông: kể chuyện không chỉ để giải trí mà còn để truyền lại kinh nghiệm sống và vẻ đẹp tâm hồn cho các thế hệ mai sau.
c) Suy nghĩ, bài học rút ra cho bản thân
- Hai dòng thơ giúp em hiểu chuyện cổ là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, là kho tàng trí tuệ và tình cảm mà cha ông để lại.
- Em thêm yêu quý, biết ơn và trân trọng những câu chuyện cổ cùng công lao của ông cha.
- Em tự nhắn nhủ bản thân phải biết lắng nghe, ghi nhớ và sống theo những bài học tốt đẹp ấy: sống nhân hậu, chăm chỉ, trung thực để không phụ tấm lòng của cha ông dành cho "đời sau".
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.