Giải Câu 8 trang 43 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Câu chuyện về nguồn gốc loài người qua lời thơ của tác giả Xuân Quỳnh có gì khác so với những câu chuyện về nguồn gốc loài người mà em đã biết? Sự khác biệt ấy có ý nghĩa như thế nào?
(văn bản: Chuyện cổ tích về loài người – Xuân Quỳnh)
Gợi ý trả lời
a) Điểm khác biệt trong cách lí giải nguồn gốc loài người của Xuân Quỳnh so với những câu chuyện em đã biết
Những câu chuyện về nguồn gốc loài người mà em từng biết (thần thoại, truyền thuyết, hay cách giải thích của khoa học) thường kể:
- Truyện *Con Rồng cháu Tiên*: loài người (người Việt) sinh ra từ bọc trăm trứng của Lạc Long Quân và Âu Cơ.
- Thần thoại: con người do một vị thần tạo ra (ví dụ Nữ Oa nặn người từ đất sét).
- Khoa học: loài người tiến hóa dần từ loài vượn cổ qua hàng triệu năm.
Còn trong bài thơ *Chuyện cổ tích về loài người*, Xuân Quỳnh lại kể một cách rất khác:
- Trẻ con được sinh ra trước tiên, khi trái đất còn trần trụi, chưa có gì cả: "Trời sinh ra trước nhất / Chỉ toàn là trẻ con".
- Vì có trẻ con nên mọi thứ khác mới lần lượt ra đời để chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ: mặt trời sinh ra để trẻ nhìn cho rõ; cây, cỏ, hoa, chim có để trẻ nghe, nhìn, hiểu biết; sông, biển, mây, đường có để phục vụ trẻ; rồi mẹ sinh ra để yêu thương và bế bồng, chăm sóc; bà để kể chuyện cổ tích; bố để dạy trẻ biết nghĩ, biết ngoan; cuối cùng thầy giáo và trường lớp ra đời để dạy trẻ học hành.
→ Như vậy, điểm khác biệt lớn nhất là: các câu chuyện khác coi con người là kết quả được sinh ra sau cùng (hoặc do thần, do tiến hóa), còn Xuân Quỳnh đặt trẻ em ở vị trí trung tâm, có trước tất cả; vạn vật, thiên nhiên và cả những người thân (ông bà, cha mẹ, thầy cô) đều xuất hiện là vì trẻ em và để dành cho trẻ em.
b) Ý nghĩa của sự khác biệt ấy
- Cách lí giải của Xuân Quỳnh không nhằm giải thích khoa học về nguồn gốc loài người, mà thể hiện một thông điệp đầy yêu thương: trẻ em là đối tượng được yêu quý, nâng niu nhất; mọi điều tốt đẹp trên thế gian đều dành cho trẻ thơ.
- Qua đó, bài thơ ca ngợi tình yêu thương, sự chăm sóc mà cả thế giới, đặc biệt là gia đình, nhà trường dành cho trẻ em, đồng thời nhắc nhở người lớn về trách nhiệm chăm lo, dạy dỗ trẻ.
- Cách kể hồn nhiên, ngộ nghĩnh, giàu trí tưởng tượng khiến câu chuyện mang dáng dấp một "chuyện cổ tích" đúng như nhan đề, vừa gần gũi với tâm hồn tuổi thơ, vừa gửi gắm tình cảm sâu sắc, khơi gợi ở người đọc tình yêu thương trẻ em và lòng biết ơn đối với những người thân yêu.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.