Giải Câu 4 trang 30 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Sau khi được Lý Thông kéo lên từ hang của đại bàng và đưa trở lại cung, công chúa đã bị câm. Theo em, điều gì sẽ xảy ra nếu công chúa không bị như vậy?
(văn bản: Thạch Sanh (truyện cổ tích))
Gợi ý trả lời
Phân tích tình huống: Sau khi Lý Thông lừa lấp cửa hang để giết Thạch Sanh rồi đưa công chúa về cung nhận công, công chúa bỗng bị câm, suốt ngày buồn rầu, không nói cũng không cười. Chính chi tiết công chúa bị câm đã khiến vua chưa thể gả cho Lý Thông ngay và giúp kéo dài thời gian để Thạch Sanh có cơ hội được minh oan, trở về gặp lại công chúa.
Giả thiết: nếu công chúa KHÔNG bị câm, theo em có thể xảy ra những điều sau:
a) Lý Thông sẽ dễ dàng cướp công, cướp luôn hạnh phúc. Nếu công chúa nói năng bình thường và vui vẻ, nhà vua sẽ tin hẳn công lao của Lý Thông và cho hắn cưới công chúa. Kẻ gian ác, dối trá sẽ được hưởng vinh hoa, phú quý một cách trót lọt.
b) Nỗi oan của Thạch Sanh khó được giải. Trong truyện, nhờ công chúa bị câm nên hôn lễ bị trì hoãn, và chính tiếng đàn của Thạch Sanh (khi bị bắt giam) đã khiến công chúa bỗng cười nói trở lại, nhờ đó sự thật mới được phơi bày. Nếu công chúa không bị câm thì sẽ không có cái cớ để trì hoãn, tiếng đàn kì diệu cũng không còn cơ hội phát huy tác dụng; Thạch Sanh — người hiền lành, có công — có thể mãi chịu oan khuất mà không được minh oan.
c) Công chúa có thể tự nói ra sự thật, lật tẩy Lý Thông sớm hơn. Mặt khác, nếu công chúa còn nói được, rất có thể nàng sẽ kể lại cho vua cha nghe rằng chính người dũng sĩ bắn đại bàng, chui xuống hang cứu nàng mới là ân nhân chứ không phải Lý Thông. Khi ấy bộ mặt tham lam, xảo trá của Lý Thông bị vạch trần ngay, Thạch Sanh được trả lại công bằng mà không phải trải qua cảnh tù oan.
Nhận xét của em: Chi tiết công chúa bị câm là một chi tiết kì ảo rất khéo của truyện cổ tích: nó vừa tạo ra thử thách, vừa giữ lại "nút thắt" để đến phút cuối cái thiện mới chiến thắng một cách bất ngờ, hả hê. Dù theo hướng nào thì ước mơ của nhân dân — người tốt được đền đáp, kẻ xấu bị trừng trị — vẫn luôn được thực hiện.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.