Giải Câu 3 trang 85 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Nêu những căn cứ giúp ta hiểu được tính trật tự trong đời sống của muôn loài. Theo em, việc thiên nhiên duy trì trật tự ấy có ý nghĩa như thế nào?
(văn bản: Các loài chung sống với nhau như thế nào? (Ngọc Phú, báo điện tử Đất Việt – Diễn đàn của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật Việt Nam, tháng 9/2020))
Gợi ý trả lời
a) Những căn cứ giúp ta hiểu được tính trật tự trong đời sống của muôn loài:
Dựa vào văn bản, có thể nêu những căn cứ sau:
- Mỗi loài sinh vật đều có vị trí, vai trò riêng trong tự nhiên. Chúng tồn tại và phát triển theo những quy luật chặt chẽ, không loài nào có thể tùy tiện sống tách khỏi các loài khác.
- Các loài gắn kết với nhau qua chuỗi thức ăn và lưới thức ăn. Loài này là thức ăn của loài kia; số lượng của một loài tăng hay giảm đều kéo theo sự thay đổi của các loài liên quan. Nhờ đó, số lượng cá thể của mỗi loài luôn được điều hòa, giữ ở mức cân bằng.
- Sự cạnh tranh và nương tựa lẫn nhau giữa các loài (cạnh tranh về thức ăn, nơi ở; hỗ trợ, cộng sinh…) cũng góp phần tạo nên một trật tự ổn định, khiến không loài nào phát triển vô hạn để lấn át, tiêu diệt các loài khác.
- Quy luật chọn lọc, đào thải của tự nhiên giúp duy trì sự hài hòa: loài nào thích nghi thì tồn tại, góp phần giữ cho thế giới tự nhiên vận hành nhịp nhàng, có quy củ chứ không hỗn loạn.
Những căn cứ trên cho thấy đời sống của muôn loài không diễn ra một cách ngẫu nhiên, lộn xộn mà tuân theo một trật tự tự nhiên bền chặt.
b) Ý nghĩa của việc thiên nhiên duy trì trật tự ấy (theo cảm nhận của em):
- Trật tự ấy giữ cho thế giới tự nhiên luôn cân bằng, ổn định: không loài nào bị tiêu diệt hoàn toàn, cũng không loài nào phát triển quá mức gây hại.
- Nhờ có trật tự, các loài cùng tồn tại, nương tựa và chung sống hài hòa với nhau, tạo nên sự phong phú, đa dạng của sự sống trên Trái Đất.
- Trật tự của tự nhiên cũng là điều kiện để con người được sống trong một môi trường an lành. Vì vậy, mỗi chúng ta cần tôn trọng quy luật tự nhiên, biết yêu quý và bảo vệ các loài sinh vật, góp phần giữ gìn sự cân bằng của thiên nhiên.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.