Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập hai

Giải Câu 4 trang 88 SGK Ngữ văn 6

Trái Đất (Ra-xun Gam-da-tốp)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chỉ ra sự khác nhau giữa các cách hình dung về Trái Đất và thái độ cư xử với Trái Đất được thể hiện trong bài thơ.
(văn bản: Trái Đất của Ra-xun Gam-da-tốp)

Gợi ý trả lời

Câu 4 (trang 89) – Bài thơ "Trái Đất" (Ra-xun Gam-da-tốp)

Trong bài thơ, tác giả đặt cạnh nhau những cách hình dung rất khác nhau về Trái Đất, và mỗi cách hình dung lại đi liền với một thái độ cư xử riêng. Có thể chỉ ra sự khác nhau ấy như sau:

a) Cách hình dung thứ nhất – Trái Đất là "quả dưa":
- Những kẻ coi Trái Đất như một *quả dưa* thì bổ ra, cắn xé, chia thành muôn mảnh.
- Thái độ cư xử tương ứng: tham lam, thô bạo, ích kỉ – xem Trái Đất như miếng mồi để chiếm đoạt, giành giật, chia cắt cho thỏa lòng tham.

b) Cách hình dung thứ hai – Trái Đất là "quả bóng":
- Những kẻ coi Trái Đất như một *quả bóng* thì tha hồ đá, chuyền, sút, giày vò.
- Thái độ cư xử tương ứng: coi thường, xem như một trò chơi, mặc sức hành hạ, vùi dập mà không hề nâng niu, trân trọng.

c) Cách hình dung của nhà thơ (của "tôi") – Trái Đất là gương mặt thân thương, là giọt nước mắt:
- Với tác giả, Trái Đất không phải vật để chiếm đoạt hay chơi đùa, mà là một sinh thể đáng thương, đang mang trong mình nỗi buồn đau (lấm máu, lấm bùn, đẫm nước mắt).
- Thái độ cư xử tương ứng: yêu thương, trân trọng, nâng niu, vỗ về – nhà thơ lau sạch máu, rửa sạch bùn, lau nước mắt, an ủi, chở che cho Trái Đất.

➜ Sự khác nhau cốt lõi:
- Hai cách hình dung đầu (quả dưa, quả bóng) gắn với thái độ vô trách nhiệm, phá hoại: tàn nhẫn, tham lam, coi Trái Đất chỉ là đồ vật để khai thác, chia chác và đùa cợt.
- Cách hình dung của nhà thơ gắn với thái độ đầy tình thương và trách nhiệm: nâng niu, gìn giữ, bảo vệ Trái Đất như một người thân yêu đang cần được chăm sóc.

Qua sự đối lập ấy, nhà thơ kín đáo phê phán lối cư xử tàn bạo, ích kỉ với Trái Đất và khẳng định, kêu gọi tình yêu thương, thái độ nâng niu, bảo vệ hành tinh – ngôi nhà chung của con người.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.