Giải Câu 7 trang 88 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Cùng đưa ra một thông điệp giống nhiều văn bản khác, nhưng bài thơ *Trái Đất* của Ra-xun Gam-da-tốp vẫn có được sự độc đáo, sức hấp dẫn riêng. Theo em, những gì đã tạo nên sự độc đáo, sức hấp dẫn riêng ấy?
(văn bản: Trái Đất của Ra-xun Gam-da-tốp)
Gợi ý trả lời
a) Cách xưng hô, trò chuyện trực tiếp với Trái Đất như với một con người thân thiết
Nhà thơ không nói về Trái Đất một cách khách quan, xa cách mà gọi, trò chuyện, an ủi, vỗ về Trái Đất như với một người bạn, một người thân đang đau khổ (gọi Trái Đất là "Người"). Cách nói ấy khiến Trái Đất hiện lên gần gũi, có tâm hồn, biết buồn vui, làm người đọc xúc động và đồng cảm.
b) Hình ảnh so sánh, ẩn dụ độc đáo, giàu sức gợi
Tác giả ví những kẻ tham lam, phá hoại Trái Đất với cách coi Trái Đất như một "quả dưa" để bổ ra, "cắn", "ngấu nghiến" – một hình ảnh vừa cụ thể vừa đầy sức tố cáo. Đồng thời, Trái Đất lại bị kẻ khác coi như "quả bóng" để tranh giành, đá dưới chân; còn với nhà thơ, Trái Đất là một gương mặt thân thương cần được lau nước mắt. Những hình ảnh đối lập ấy khiến thông điệp bảo vệ Trái Đất trở nên sinh động, mới lạ.
c) Giọng điệu trữ tình tha thiết, chan chứa yêu thương
Bài thơ kết lại bằng hành động dịu dàng: nhà thơ sẽ "lau cho Người" những giọt máu và nước mắt. Giọng thơ trìu mến, ân cần, khiến thông điệp không khô khan, giáo huấn mà thấm vào lòng người bằng tình cảm.
d) Lời thơ hàm súc, kết hợp giữa phê phán và yêu thương
Trong một bài thơ ngắn, tác giả vừa lên án những kẻ tàn phá Trái Đất, vừa thể hiện tình yêu thương vô hạn với Trái Đất. Sự kết hợp hai cung bậc cảm xúc ấy tạo nên chiều sâu và sức lay động riêng.
→ Chính cách xưng hô thân mật, hệ thống hình ảnh so sánh – ẩn dụ độc đáo, giọng điệu trữ tình tha thiết và lời thơ hàm súc đã tạo nên sự độc đáo, sức hấp dẫn riêng cho bài thơ *Trái Đất* của Ra-xun Gam-da-tốp.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.