Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập hai

Giải Câu 7 trang 35 SGK Ngữ văn 6

Cây khế   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong truyện, hai nhân vật người anh và người em luôn đối lập nhau về hành động. Hãy chỉ ra sự đối lập giữa họ và nêu nhận xét về đặc điểm của hai nhân vật này.
(văn bản: Cây khế (truyện cổ tích))

Gợi ý trả lời

Sự đối lập về hành động giữa người anh và người em:

a) Khi chia gia tài:
- Người anh: tham lam, chiếm hết của cải, nhà cửa, ruộng vườn của cha mẹ để lại, chỉ chia cho em một túp lều tranh và cây khế ở góc vườn.
- Người em: hiền lành, không tranh giành, vui vẻ nhận phần ít ỏi là cây khế và túp lều, chăm chỉ làm lụng để sống.

b) Khi con chim thần đến ăn khế:
- Người em: khi chim ăn khế và hứa "ăn một quả, trả cục vàng", người em chỉ may đúng chiếc túi ba gang như lời chim dặn, lấy vàng vừa đủ rồi trở về.
- Người anh: sau khi gạ đổi cả gia tài lấy cây khế, khi chim đến cũng hứa như vậy nhưng lại tham lam may túi to (túi mười hai gang), ra đảo lấy vàng nhét đầy túi lại còn giắt khắp người.

c) Kết cục (hành động dẫn đến số phận):
- Người em: lấy vàng vừa phải nên về nhà bình an, trở nên giàu có, sống sung túc, lương thiện.
- Người anh: vì lấy quá nhiều vàng, túi nặng, khi chim bay qua biển gặp gió lớn đã rơi xuống biển chết.

Nhận xét về đặc điểm của hai nhân vật:

Hai nhân vật được xây dựng theo lối tương phản, đối lập hoàn toàn về tính cách — một thủ pháp quen thuộc của truyện cổ tích:
- Người em tiêu biểu cho kiểu nhân vật hiền lành, chăm chỉ, thật thà, không tham lam; vì vậy được đền đáp xứng đáng, hưởng cuộc sống hạnh phúc.
- Người anh tiêu biểu cho kiểu nhân vật tham lam, ích kỉ, lười biếng, bất nghĩa; vì vậy phải nhận kết cục bi thảm.

Qua sự đối lập ấy, nhân dân gửi gắm ước mơ và bài học về công lí: ở hiền gặp lành, tham lam độc ác sẽ bị trừng phạt ("gieo gió gặt bão", "tham thì thâm").

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.