Giải Bài 3 trang 36 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Hai câu sau đây có sử dụng cùng một biện pháp tu từ. Chỉ ra biện pháp tu từ đó và nêu tác dụng của nó.
a. Quân sĩ mười tám nước ăn mãi, ăn mãi nhưng niêu cơm bé xíu cứ ăn hết lại đầy.
b. Chim bay mãi, bay mãi, qua bao nhiêu là miền, hết đồng ruộng đến rừng xanh, hết rừng xanh đến biển cả.
Gợi ý trả lời
Nhận xét chung: Hai câu đều lặp lại một cụm từ ở đầu để nhấn mạnh — đây chính là biện pháp tu từ điệp ngữ (lặp từ ngữ).
a. Câu *"Quân sĩ mười tám nước ăn mãi, ăn mãi nhưng niêu cơm bé xíu cứ ăn hết lại đầy"* lặp lại cụm từ "ăn mãi".
- Tác dụng: nhấn mạnh hành động ăn diễn ra liên tục, kéo dài không ngừng; qua đó làm nổi bật sự kì diệu của niêu cơm thần ăn mãi không hết, tô đậm chi tiết tưởng tượng kì ảo của truyện.
b. Câu *"Chim bay mãi, bay mãi, qua bao nhiêu là miền, hết đồng ruộng đến rừng xanh, hết rừng xanh đến biển cả"* lặp lại cụm từ "bay mãi" (và lặp cấu trúc "hết… đến…").
- Tác dụng: nhấn mạnh chặng đường bay rất dài, xa xôi và liên tục của con chim; gợi ra không gian rộng lớn, mênh mông mà con chim phải vượt qua, tạo nhịp điệu cho câu văn.
Kết luận: Biện pháp tu từ chung được dùng ở cả hai câu là điệp ngữ (lặp lại cụm "ăn mãi" ở câu a và "bay mãi" ở câu b), có tác dụng nhấn mạnh tính chất liên tục, kéo dài của hành động, đồng thời tạo nhịp điệu và gây ấn tượng cho người đọc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.