Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập hai

Giải Bài 4 trang 57 SGK Ngữ văn 6

Thực hành tiếng Việt   Gợi ý trả lời

Đề bài

Thành ngữ trong các câu sau có những cách giải thích khác nhau. Theo em, cách giải thích nào hợp lí?

a. Đòi hỏi chung sức chung lòng không có nghĩa là gạt bỏ cái riêng của từng người.
Chung sức chung lòng có nghĩa là:
– Đoàn kết, nhất trí
– Giúp đỡ lẫn nhau
– Quyết tâm cao độ.

b. Mẹ muốn tôi giống người khác, thì "người khác" đó trong hình dung của mẹ nhất định phải là người hoàn hảo, mười phân vẹn mười.
Mười phân vẹn mười có nghĩa là:
– Tài giỏi
– Toàn vẹn, không có khiếm khuyết
– Đầy đủ, toàn diện.

Gợi ý trả lời

a. Thành ngữ *chung sức chung lòng*

- "Chung sức" là cùng góp công sức; "chung lòng" là cùng một ý chí, tình cảm. Ghép lại, thành ngữ chỉ việc mọi người cùng góp sức và đồng lòng với nhau để làm một việc.
- Trong ba cách giải thích, cách hợp lí nhất là: Đoàn kết, nhất trí. Vì "đoàn kết" ứng với "chung sức" (cùng chung tay), còn "nhất trí" ứng với "chung lòng" (cùng một ý nghĩ, tình cảm). Hai cách còn lại chỉ đúng một phần: "Giúp đỡ lẫn nhau" mới nói đến việc hỗ trợ chứ chưa nói đến sự đồng lòng; "Quyết tâm cao độ" chỉ nói đến ý chí mà không nói đến việc cùng góp sức.

b. Thành ngữ *mười phân vẹn mười*

- "Mười phân" là trọn vẹn cả mười phần, "vẹn mười" nhấn mạnh sự đầy đủ, không thiếu sót. Thành ngữ chỉ sự hoàn hảo, trọn vẹn, không có chỗ nào sai sót.
- Trong ba cách giải thích, cách hợp lí nhất là: Toàn vẹn, không có khiếm khuyết. Vì nó diễn tả đúng ý "hoàn hảo, không có chỗ thiếu sót" mà thành ngữ muốn nói. Cách "Tài giỏi" chỉ nói về năng lực, còn "Đầy đủ, toàn diện" nghiêng về số lượng, bề rộng, chưa diễn tả được ý "không có khiếm khuyết".

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.