Giải Bài 1 trang 74 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Tìm một cụm động từ trong truyện Gió lạnh đầu mùa. Từ động từ trung tâm của cụm từ đó, hãy tạo ra ba cụm động từ khác.
(văn bản: Gió lạnh đầu mùa (Thạch Lam))
Gợi ý trả lời
Bước 1. Chọn một cụm động từ trong truyện *Gió lạnh đầu mùa*.
Trong truyện, khi tả cái Hiên, tác giả viết: Hiên "chỉ mặc có manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và tay".
→ Cụm động từ: mặc có manh áo rách tả tơi.
Bước 2. Phân tích cấu tạo cụm động từ để tìm động từ trung tâm.
| Phần phụ trước | Phần trung tâm | Phần phụ sau |
|---|---|---|
| (không có) | mặc | có manh áo rách tả tơi |
→ Động từ trung tâm của cụm là động từ mặc.
Bước 3. Từ động từ trung tâm *mặc*, tạo ba cụm động từ khác.
Mỗi cụm vẫn lấy *mặc* làm trung tâm, thêm phần phụ trước (chỉ thời gian, mức độ…) và/hoặc phần phụ sau (chỉ đối tượng, mục đích…):
a) đang mặc chiếc áo bông mới (phụ trước: *đang* — phụ sau: *chiếc áo bông mới*)
b) đã mặc thêm áo len cho ấm (phụ trước: *đã* — phụ sau: *thêm áo len cho ấm*)
c) mặc áo ấm từ sáng sớm (phụ sau: *áo ấm từ sáng sớm*)
Kiểm tra lại: cả ba đều là cụm động từ hợp lệ vì đều có động từ trung tâm *mặc* kết hợp với các thành phần phụ đứng trước hoặc sau.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.