Giải Câu 3 trang 28 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Bài thơ nói chuyện bắt nạt mà vẫn ẩn chứa ý vị hài hước. Hãy chỉ ra một số biểu hiện của ý vị hài hước đó.
(văn bản: Bắt nạt (Nguyễn Thế Hoàng Linh))
Gợi ý trả lời
Nhận xét chung: Tuy viết về một chuyện nghiêm túc là nạn bắt nạt, bài thơ vẫn nhẹ nhàng, vui tươi nhờ giọng điệu hồn nhiên, dí dỏm rất trẻ con. Nhà thơ phê phán thói bắt nạt mà không hề lên gân, răn dạy nặng nề. Có thể chỉ ra một số biểu hiện của ý vị hài hước như sau:
a) Cách gọi, cách xưng hô thân mật, đáng yêu: Nhân vật "tớ" trò chuyện, khuyên nhủ kẻ bắt nạt như nói với một người bạn ("Đừng bắt nạt, bạn ơi"), khiến lời phê phán trở nên nhẹ nhàng, hóm hỉnh chứ không gay gắt.
b) Gợi ý những việc vui vẻ, ngộ nghĩnh để thay cho việc bắt nạt: Thay vì bắt nạt, nhà thơ bày ra bao trò thú vị: "Tại sao không học hát / Nhảy híp-hóp cho hay?" và cả chuyện "Sao không ăn mù tạt / Đối diện thử thách đi?". Những hình ảnh rất đời thường của tuổi thơ (học hát, nhảy híp-hóp) và cái ý nghịch ngợm "ăn mù tạt" (thử thách bản thân) tạo nên không khí vui tươi, ngộ nghĩnh.
c) Những hình ảnh so sánh, liên tưởng dí dỏm: Các bạn nhút nhát được ví "giống thỏ non / Trông đáng yêu đấy chứ" — một cách bênh vực vừa ngộ nghĩnh vừa đáng yêu. Đặc biệt, việc bắt nạt bị chê là "rất hôi" ("Vẫn không thích bắt nạt / Vì bắt nạt rất hôi!") — một cách nói trẻ con, buồn cười mà vẫn thấm thía.
d) Lời thách thức hài hước với kẻ bắt nạt: "Cứ đưa bài thơ này / Bảo nếu cần bắt nạt / Thì đến gặp tớ ngay". Thái độ tự tin, sẵn sàng bảo vệ bạn yếu được nói bằng giọng tinh nghịch, vui vẻ.
đ) Cách liệt kê mở rộng vui nhộn: Lời khuyên "đừng bắt nạt" được mở rộng tới cả người lớn, trẻ con, rồi đến cả "mèo, chó, cái cây"… khiến câu thơ vừa bao quát vừa buồn cười, thể hiện tình yêu thương muôn loài.
Kết luận: Chính giọng điệu hồn nhiên, những hình ảnh gần gũi, ngộ nghĩnh và cách nói tinh nghịch của trẻ thơ đã đem lại ý vị hài hước, giúp bài thơ phê phán thói bắt nạt một cách nhẹ nhàng mà sâu sắc, dễ đi vào lòng người đọc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.